21 mei, 2017

10 juni: Herdenk de doden van Fort Europa

Twee dagen voordat de jaarlijkse ‘European Day 4 Border Guards’ plaatsvindt in Warschau, herdenken wij de doden van Fort Europa. We houden een sober protest op De Dam in Amsterdam, op zaterdag 10 juni van 13 tot 14 uur. Neem zelf een wit laken mee voor deze ‘doodlig’-actie.
In de eerste maanden van dit jaar kwamen ruim 1000 vluchtelingen om op de Middellandse Zee. Vorig jaar stierven ruim 5000 personen op dezelfde route, een triest record. Dit is een rechtstreeks gevolg van het beleid van de Europese Unie: Fort Europa met zijn hekken, patrouilles, schepen, vliegtuigen en militairen. Het Europese grensbewakingsagentschap Frontex speelt hierbij een leidende rol.
Op zaterdag 10 juni herdenken we de slachtoffers van Fort Europa, de vluchtelingen die zijn omgekomen tijdens hun vlucht, in Europa of na deportatie. Twee dagen later vieren de Europese grenswachten hun jaarlijkse feestje, georganiseerd door Frontex. Ook wordt daar de industrie verwelkomd om nieuwe producten en technologie om vluchtelingen tegen te houden te showen. Het is natuurlijk uitermate cynisch dat dit dodelijke werk en de winsten die daarmee gemaakt worden gevierd en onthaald worden.


Frontex wordt sinds vorig najaar uitgebouwd tot een Europese Grens- en Kustwacht. In enkele jaren zal het personeel verdubbelen en zal het budget stijgen tot ruim 320 miljoen euro, vijftig keer zoveel als bij de oprichting in 2005. Frontex krijgt bovendien meer bevoegdheden, zoals het zonder toestemming van een lidstaat kunnen ingrijpen in de grensbewaking van deze staat, en mag eigen materieel gaan aanschaffen.
Van dat laatste profiteert vooral de Europese wapenindustrie. Deze industrie heeft met langdurige, intensieve lobby aangestuurd op een militarisering van de Europese grenzen. Met EU-financiering bouwen staten security-hekken aan hun grenzen en zetten steeds vaker militairen en militaire middelen in om vluchtelingen tegen te houden.
Dit beleid leidt jaarlijks tot duizenden doden op de Middellandse Zee en elders, onder meer omdat vluchtelingen gedwongen worden steeds gevaarlijkere routes te kiezen voor hun overtocht.
Frontex gaat ook steeds meer samen werken met landen buiten Europa, bijvoorbeeld in Afrika. Deze landen worden zwaar onder druk gezet om vluchtelingen al op hun weg naar Europa tegen te houden. De EU hoeft zich dan niet druk te maken om hun rechten en houdt het ‘probleem’ ver buiten de deur. Hiervoor wordt ook samenwerking met dictaturen, zoals die in Soedan en Eritrea, niet geschuwd.
Frontex houdt zich naast het tegenhouden van vluchtelingen ook bezig met hen deporteren. Het coördineert gezamenlijke deportatievluchten, waarbij mensen uit diverse EU-landen in één keer naar het land van herkomst worden uitgezet. Eind maart vond zo’n eerste Frontex-chartervlucht naar Afghanistan plaats. Een door oorlog, onderdrukking en armoede volledig onveilig land, dat door de EU niettemin als geschikt om vluchtelingen naar te deporteren wordt beschouwd.
4Freedom of Movement is een nieuw initiatief van mensen die vinden dat er een radicale omslag in het vluchtelingenbeleid moet komen. Geen uitsluiting, opsluiting en uitzetting, maar opvang en hulp, en niet in de laatste plaats het wegnemen van de oorzaken die mensen dwingen te vluchten. Het is tenslotte de Westerse economische en militaire internationale politiek, vroeger en nu, die mensen ertoe noopt hun huis en familie te verlaten.

- Overgenomen van No Border.


20 mei, 2017

Traditioneel de oorlog niet meer beoefenen

In Nederland is dixieland bezoedeld door de nog niet zo lang geleden overboord gegooide voorkeur van zich wanende lebrale partijen voor het genre op hun congressen. Wat moet men bij VVD66 in 's hemelsnaam met Gonna lay down my sword and shield... ain't gonna study war no more? In Louisiana, New Orleans natuurlijk bovenal, is het straatmuziek, en niet te vergeten begrafenismuziek (hoorde op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in februari een dixielandorkest spelen, voor een stoet uit; daar, maar niet alleen daar natuurlijk, is de muziek op haar plaats).
Billy Bragg wijst op de continuïteit van Britse trad jazz via skiffle naar de beat. Met de nadagen van de trad jazz werden we nog geconfronteerd op Caroline in de begintijd.


Ice cream / Down by the riverside, Chris Barber & Band



Bad penny blues, Humphrey Lyttelton and his band. Inderdaad, Lady Madonna echoot dit behoorlijk na.


Rondo, Kenny Ball & his Jazzmen, uit de film Live it up. Mozart goes Dixieland.


Eigenlijk past hij niet goed na dit rijtje, maar deze crossover kon ik niet laten liggen, had hem nog nooit geplaatst hier. Stranger on the shore, Mr. Acker Bilk

19 mei, 2017

De zich steeds uitbreidende oorlog van de VS in Afrika

In 2006 was net een procent van alle buiten de VS ingezette commando's in Afrika. In 2010 was het drie percent. In 2016 was dit aantal opgelopen tot zestien procent. Om precies te zijn, volgens gegevens die door het Speciale Operaties Commando van de VS verstrekt worden, zijn er nu meer "speciale operaties"-manschappen actief in Afrika dan overal elders behalve het Midden-Oosten - 1700 mensen verdeeld over twintig landen, die ingezet worden om de Afrikaanse partners van de VS bij te staan in hun strijd tegen terrorisme en extremisme.

96 acties in twintig landen, tegelijkertijd, volgens de generaal die de "speciale operaties" in Afrika leidt. VICE publiceert het desbetreffende rapport.
Hongersnood mag aan de orde zijn in menig "partner"-land, de VS trakteren op blauwe bonen.

18 mei, 2017

Kom je naaien?

Midden in het centrum van Den Haag openen we een heuse Bengaalse pop-up sweatshop.
Onafgebroken werken vrijwilligers gedurende de hele week in deze tot naaiatelier omgebouwde zeecontainer waar we de omstandigheden van een Bengaalse fabriek nabootsen: hitte, geen drinkwater en een streng management. Om de actie kracht bij te zetten zullen ook bekende Nederlanders en politici plaatsnemen achter de naaimachines.
Ook voorbijgangers kunnen ervaren wat het is om achter de naaimachine te zitten of buiten op de knoppen drukken en de arbeidsomstandigheden in de sweatshop bepalen.
Je kunt je nog aanmelden als vrijwilliger: Er zijn nog een paar plekjes op zaterdag!

Waar: Grotemarktstraat 32, Den Haag
Wanneer: 16 t/m 21 mei 2017

17 mei, 2017

De vieze treinen van de jaren zeventig moeten terug!

Verstikt van woede mag hij het zeggen: Labour wil terug naar de jaren zeventig, met vieze treinen die niet op tijd rijden. Meent zo iemand dat nu, of krijgt hij een leuk bedragje in handen voor zijn “vraag” in Question Time op de BBC? Een van de zogenaamde actualiteitenprogramma’s die vooral besteed worden aan het bezwadderen en belasteren van de aanvoerder van Labour. Nog wonderlijker is dat er geen daverend hoongelach opsteekt in de zaal in dit geval, wat bij andere onderwerpen nog wel gebeurt, want niet iedereen is gelijkgeschakeld genoeg om de ideologisch juiste lijn zomaar te slikken. Men hoeft maar weinig ervaring te hebben met de peperdure Britse treinen van nu, zelden rijdend en nooit op tijd, om alleen al op dat punt terug te verlangen naar de jaren zeventig.

De fetisjering van decennia is al een tijd aan de gang. Een of ander televisie- (of is het radio? alsof het mij iets kan schelen) programma stelt de vraag: Wat weet jij van de hippies? Provo komt langs (wat nou, hippies), Christiania, Woodstock – wat weet jij van geschiedenis? Ik ben natuurlijk een oud fossiel dat per ongeluk nog herinnering heeft aan die tijden – die zijn schouders optrok (en nog trekt) over “Woodstock” of de “Human Be-In”, Damslapen en nog zo het een en ander. “Hippies” verwijst blijkbaar naar een generatie. Of zelfs geen generatie. Want die wordt in kwarteeuwen geteld.
Op een dag in 1980, vlak voordat de “Metro Oostlijn” op zijn hele traject ging rijden in Amsterdam, werd er een demonstratie aangekondigd. Wat de hippies niet gelukt was zouden deze demonstranten voor elkaar krijgen. Er voor zorgen dat de metro niet doorging.

“De hippies”, dat waren de Nieuwmarktactievoerders van pakweg 1970 tot 1975. Die “de metro” niet hebben tegengehouden nee, ten koste voor sommigen van een gekliefde schedel, een hartaanval en (wat mij betreft) een mooie zomer lang rugpijn. De jonge vrouw met wie ik in de aanloop tot die demonstratie van 1980 in een leuke flirtsituatie was toonde zich teleurgesteld dat ik niet samen met haar aan die demonstratie mee ging doen. Maar ik zou het verraad aan mijzelf gevonden hebben en mijn maten van 1975 om onder het motto “wij gaan doen wat de hippies niet gedaan hebben” te gaan lopen.
Die demonstratie viel helemaal in handen van stillen, die de regie al snel overnamen met de opgevolgde kreet “Naar het hoofdbureau!” – en de schaapjes liepen mee en werden vervolgens allemaal de cel in geleid. Zo dom waren “de hippies” nou toch niet geweest. En ik kan nu nog hopen voor E. dat zij de dans is ontsprongen of dat zij in ieder geval niet slecht behandeld is. Ik heb haar niet meer teruggezien.

Maar binnen vijf jaar waren geharde actievoerders m/v gereduceerd tot “hippies”, ook al betrof het mensen die toch ook nog in de kraakscene meeliepen, die wat ervaring te melden hadden. Dat gepraat over hippies moet ontleend zijn aan de kletsverhalen van Malcolm McLaren die “zijn” Sex Pistols liet verkondigen dat zij hippies haatten. Gratis en voor niks kregen de rechtse hegemonisten een ideologisch sausje aangereikt dat nog voor links zoniet anarchistisch kon doorgaan ook. De Moren konden spoedig gaan, tot op het punt waarop de Moren het mikpunt werden. Maar dit dreigt nu al te lang te worden, dus – vrees en sidder – er komt meer dan een vervolg.

14 mei, 2017

Op meer plaatsen boomkikkers in Nederland

De boomkikker heeft naar mijn weten een zeer versnipperd woongebied in Nederland. Maar het gaat voor de afwisseling eens niet slecht met deze soort momenteel:

Op 9 mei werd door vrijwilliger Johan Leurs, bezig met een broedvogelinventarisatie, voor het eerst een boomkikker in het natuurgebied Siëndonk in het Kempen~Broek gehoord. Dit gebied is pas enkele jaren geleden door ARK natuurontwikkeling ingericht als natuurgebied en de aanwezigheid van deze zeldzame kikker is een kroon op het werk.

In het GrensPark Kempen~Broek laat de boomkikker weer van zich horen. Het gebied op de grens van Nederland en Vlaanderen bij Weert was van oorsprong rijk aan moerassen en de boomkikker kwam er tot in de twintigste eeuw voor. In de jaren vijftig en zestig werd het stil rond dit bijzondere kikkertje met zijn exotische uiterlijk. Niet alleen in het Kempen~Broek, maar ook op veel andere plekken in Zuid-Nederland en België verdween het nagenoeg. Belangrijke oorzaken waren het droogleggen van moerassen en het opruimen van ruigten, struwelen en poelen.

Verder lezen.

13 mei, 2017

Als je geluk hebt ben je vrij

Drie artiesten van wie ik tot gisteren niet gehoord had en ik ben blij dat ik dat inmiddels wel heb


I could be free, Efa Supertramp


Black man in a white world, Michael Kiwanuka


River, Leon Bridges. Is wel opgetreden in Later, dus dan heb ik niet goed opgelet...

12 mei, 2017

De insecten van weleer

Intuïtie is al een te groot woord, al kan men zich ook daarop beroepen aangaande de grote insectenverdwijning. Het is een kwestie van goed kijken. Waar zijn de insecten van toch echt nog niet lang geleden? Aan de "Dode lente" wordt nog steeds gewerkt. Inleiding van een artikel erover.

Entomologen noemen het 't voorruitverschijnsel: autovoorruiten waren in de lente- en zomermaanden bedekt met de resten van insecten. Dezer dagen blijven de auto´s schoon. Waarnemingen over geplette insecten gelden natuurlijk niet als wetenschappelijk, maar er bestaan opmerkelijk weinig betrouwbare gegevens over het lot van deze belangrijke soorten. Wetenschapslieden hebben verontrustende afname van aantallen gekweekte honingbijen vastgesteld, van monarchvlinders en vuurvliegjes. Maar weinigen hebben aandacht besteed aan de motten, zweefvliegen, kevers en talloze andere insecten die zoemen en fladderen doorheen de warme maanden. Van de weinige gegevens die er zijn komen vele van veldbiologen, hetzij vlinderverzamelaars hetzij vogelkijkers.

Nu komt er een nieuwe verzameling gegevens aan het licht, nu van een toegewijde groep voornamelijk amateur-entomologen die dertig jaar lang insectenaantallen hebben vastgesteld in honderden natuurgebieden in West-Europa. Gedurende die tijd heeft de groep, de Entomologische Vereniging Krefeld, de verwachte schommelingen in de vangsten van insecten gezien. Maar in 2013 namen ze iets verontrustends waar. Toen zij naar een van hun oudste vangstpunten gingen, uit 1989, ontdekten zij dat de totale massa van hun vangst bijna tachtig procent was achteruitgegaan. Misschien was het een bijzonder slecht jaar, meenden zij, dus stelden zij de vallen opnieuw op in 2014. De aantallen waren even laag. De groep, die duizenden steekproeven zorgvuldig bewaard heeft gedurende drie decennia, heeft meer vergelijkingen gemaakt. Ze namen enorme afname waar op meer dan een dozijn andere plaatsen. Hun waarnemingen roepen vragen op over hoe veelvoorkomend deze verliezen zijn en wat de oorzaak zou kunnen zijn.

Het artikel in zijn geheel (Engels).

11 mei, 2017

Elecktrickery aan het werk

Dertig jaar geleden op deze dag op dit tijdstip werd RVZ uit de lucht gehaald. Het leven gaat door en toch ook weer niet. Zelfs Catweazle blijkt niet onsterfelijk.

Het kon wel gebeuren

Het is zo'n tachtig jaar later en Berzelius Windrip is niet Donald J. Trump. Trump komt naar voren in een wereld waarin fascistische of fascistoïde stromingen zich roeren en de overhand zouden kunnen krijgen, maar de wereld is anders. Maar de fasciseringstendens is steeds aanwezig geweest in de VS: de slavernij in de gevangenissen, overmatig gevuld door wat men ter plaatse graag noemt niet-Kaukasiërs.
Er is veel in Sinclair Lewis' It can't happen here dat lijkt te verwijzen naar het trumpisme van nu. De goedkope retoriek gericht op de zogenaamde hardwerkende legitieme bewoners, de al even lawaaiige toon die aangeslagen wordt tegen de zuiderburen. Zelfs het officiële antisemitisme van Windrips Corpostaat komt naar voren in de campagne tegen Soros, de opvolger van de Rothschilds dezer dagen.
Wat Lewis in romanvorm verhaalt: een stabiele totalitaire dictatuur in de VS is evenwel niet mogelijk. Misschien wel nergens, maar het gaat nu om de wereldmacht "waar het niet kan gebeuren" en waar het niettemin gebeurd is, de feitelijke verkiezingsuitslag ten spijt. De materiële basis van het Trumpregime zou stabiel kunnen zijn, maar de aaneenrijging van affaires in de eerste ruim drie maanden is duizelingwekkend. Bestaat Steve Bannon nog? Het inreisverbod voor willekeurig geselecteerde moslims (althans mensen uit landen met een islamitische meerderheid), de zogenaamde gezondheidszorgwet en nu dan de al dan niet vermeende inmenging van "de Russen" in de verkiezingen - het blijft wankelen van de ene zaak naar de andere.

It can't happen here loopt wel en niet goed af. Er zal wel een beschrijving van de inhoud online te vinden zijn, maar ik ga niet het verhaal bederven. Hoezeer het ook speelt in de fictieve tweede helft van de jaren dertig - waarbij de echte Göring, Hitler en Stalin wel op de achtergrond meespelen - het is ook een boek voor nu. Bekijk en bestel het hier (nee, ik heb geen enkel financieel belang bij deze vermaning).

Die fundamentele instabiliteit is enerzijds geruststellend: de dictatuur is moeilijk te vestigen of te handhaven. Anderzijds is zij beangstigend: geen onrust draagt vooralsnog bij aan de destabilisering van de fascistoïde VS, al zal zij wel een rol spelen. We leven in interessante tijden.

10 mei, 2017

Kairos and socialism

This is a presentation I gave at the Anarchist Studies Network Conference on 3d September 2014 in Loughborough. It is an essay, not an article with scientific pretension, conforming to the present day demands of "peer review". When I thought back to it last year I shivered about my hubris of delivering a speech on a subject I hardly grasp. Hannah Hofheinz's nice words about the talk, as she said to me in 2016, however, give me the courage of publishing it on the world wide web now. Of course, it is fully my responsability - it is my interpretation of ideas of persons mentioned in the text or not mentioned but taken as given.

It is probably easy to give a so-called materialist explanation for revolutions around the world. Capitalism is not living through crises that are overcome sometimes and then come back, capitalism is continuous crisis. There always will be room for seeing a material cause for uprisings all over the world, even though they will not fit together. Italy and Greece as a starting point around 2009/2010 for the global rebellion in Tunis, Cairo, Spain, the Occupy-happenings from New York to HongKong can all be written off as consequences of the present day economic downturn – raising the price of pasta, for example, in Italy. Such rough reasoning leaves unexplained why earlier price rises or economic slump have not led to revolutionary unrest. No doubt “objective circumstances” will have stood in the way, which is another way of saying: “we cannot tell”.

Why were people turning out in millions standing up for their dignity, in Spain, 2011? Of course, you do not have to demand dignity from someone else, especially in this case, you are already showing it. Doing it collectively however is a more surprising aspect of this demand that cannot really be called a demand.

One of the amazingly beautiful appearances during the 2010-2011 uprisings - I tend to call these years the "1968" of the 21st century, so far of course - was the Book bloc, started as far as I can see in the Italian student movement of the time. The Book bloc brought to my attention two books I did not know: one was Caliban and the witch by Silvia Federici (perhaps you think it a scandal I did not know it, but at least I am sincere about my lack on this point), the other was Pip pip, an intriguing title belonging to an until then to me obscure author called Jay Griffiths. Pip pip turned out to be a book about ways of looking at time. Apparently it is subversive to read books, especially when they question the bourgeois concept of time.

Before I read Griffiths it had struck me that Karl Marx in his labour theory of value writes about time as if it is an independent quantity, high above class society and the ones who dominate it. Probably this is a consequence of the materialist belief in which Science somehow was seen as a product of Progress, represented by capitalism as an inescapably higher form of development than what was there before, equally inescapably leading to Socialism and finally Communism as the highest stage of human development (at least, that was what people liked to say, appealing to Marx in later years).

Herbert Marcuse tells in The dialectics of liberation that the Communards shot at clocks, wanting to seize the time the ruling class had stolen from them. They did not believe in this classless time of historical materialism, and as I was told by Israeli critical theorist Ilan Gur Ze'ev, Marcuse in his latter days thought the conquest of time could lead to the victory over death – in a physical sense. Unfortunately Ilan died before he could tell me more about this.
Another critical theorist, Ernst Bloch, was certainly aware of the class vision "time" is based upon, regulated as it is on the highest value of Capital, exchange value. George Woodcock writes in his precious little piece The tyranny of the clock: “The clock provided the means by which time - a category so elusive that no philosophy has yet determined its nature - could be measured concretely in more tangible forms of space provided by the circumference of a clock dial. Time as duration became disregarded, and men began to talk and think always of 'lengths' of time, just as if they were talking of lengths of calico. And time, being now measurable in mathematical symbols, became regarded as a commodity that could be bought and sold in the same way as any other commodity.”
Clocktime is its own circular definition: it can only be described in terms of measurement by means of a clock.


Griffiths looks at different ways of approaching duration, the unknown quantity or quality called time. There is however a still quite different way of looking at time, in the letters of St. Paul and at several loci in the gospels indicated with the word kairos, as being different from khronos, the usual word for time in Greek. In the days the earliest christian books were written kairos and khronos might be seen as interchangeable – since eternity had broken into the world with the life and resurrection of Jesus. The second coming was expected soon, and so kairos was the inbetween time until the completion of time would take place. And kairos was now, ho nun kairos is the phrasing St. Paul uses. The idea can be stretched but the church learned to live with the idea that it would take quite some more khronos to fulfill the kairos. So kairos can now be seen as the intervention of eternity, or the Spirit, to pneuma, in the world.

Paul Tillich stresses that to judge a time as kairos means to interpret it as a point of inescapable decision, inevitable justice, seen from the standpoint of the prophets. The idea of kairos is born in interaction with the utopia, yet the consciousness must be alive that the Eternal cannot be present in time, the Eternal can manifest itself by “breaking in” but it cannot ever be fixed at a moment. The spirit of bourgeois society is daemonic, it forces people to infinite service to the finite, into struggle of all against all. Apparently the kairos that should be cherished against capitalism is the idea of religious socialism, also brought forward at that time by Karl Barth – the young Karl Barth who equated socialism and Kingdom of God. Tillich gives this description of kairos in 1926.

Three years ago [=2011] the mayor of Dutch village De Bilt quoted an unmentioned Russian philosopher at the annual commemoration of the fallen – the words he repeated were: “Freedom is not a right, it is a duty”. In the present day Netherlands this was good enough for a public outcry, since at that time the proto-fascist Party for Freedom was participating in government and as the name of the party tells, it does not allow the idea of freedom to anyone but its followers. Such is the political climate particularly in that part of Europe, but not only there. So the next time this mayor spoke out publicly it was against welfare profiteers, which put him firmly back in the discourse as it is allowed these days.
I recognised the quotation as being from Nicolai Berdyayev and realised I did not know much more of his thoughts. He seems to be a good illustration of the idea of kairos, and in spite of what Brian Morris would have said at the ASN conference of 2012, which he did not, I consider Berdyayev as an anarchist, a Christian anarchist (and in his Christian anarchism Alex Christoyannopoulos specifically mentions him as one of the thinkers in this field). Brian Morris even denies Proudhon, Stirner and Tolstoy among others the honour of being anarchists.

A short sketch of Berdyayev's life: he was born into the highest circles of Russia, in 1874. (He himself pointed at the fact that anarchism in Russia seems to be a speciality of noblemen: Bakunin, Kropotkin, Tolstoy... ) As a student he was attracted to marxism, distanced himself quickly from materialism though, stressing the primate of the spirit. “Form marxist to idealist” would be a short description, Nietzsche plays a more important role in this shift than Tolstoy. After being persecuted under the czar regime he became a member of the National Soviet for a while in 1917, being able to start his own school of philosophy. In 1922 he was exiled. He moved to Berlin and then in 1924 to Paris where he would stay. In both cities he started schools of philosophy. A remarkable biographical detail: having finished his autobiography The realm of Spirit and the realm of Caesar he dies, sitting behind his desk, in 1948. This book may be seen as a summing up of his ideas. The Spirit is the mystery of Christianity, not the routine christianity most people will think of when they hear the word. Christianity far exceeds the christian. Berdyayev's rebuttal of all thinkable and usual objections was informed by interaction with anarchists who uttered the usual slogans against christianity. Influenced by French personalist thinkers (and vice versa) Berdyayev develops toward personalism.

Berdyayev's intellectual history is reminiscent of that of Jacques Ellul: from marxist to religious anarchist. They also share the critique of technics. An important point of difference is the accentuation of mysticism, which Ellul wholeheartedly rejected and which is prominent with Berdyayev. This has consequences for how they see the apocalyptic event of the Revolution, which Ellul still sees as an earthly material change, be it with intervention from the Eternal, but which for Berdyayev means a complete spiritualisation of the world. An interpretation of the story of creation which is both different yet the same: Ellul judges we are living the seventh day, God's resting time, Berdyayev sees us under way to the eighth day, when creation will be completed in absolute Spirit.

We cannot put our hopes on a class or a historical earthly power but only on the person reborn in the spirit. “The resurrection of the human being will bring about the spiritualisation of the whole of nature.” The result will be the end of the state which of course cannot be caused by a state. Though Berdyayev is mostly seen as a religious or christian anarchist he deems this a questionable qualification himself. His politics seems to be “not of this world”. The founding of the Realm of the Spirit is the victory over the realm of Caesar in an eschatological transformation, a final unison.

Even though Berdyayev called himself the first truly mystical anarchist in dialogue with decadents and mystical anarchists, he did not preach at any time an empty anarchism or social amorphism. He always took into account the surrounding world and the social and political given, from which human action can aim at its absolute goals. He calls the state a murder machine, made into an almighty totalitarian demon by technology. God does not consent with any government, at most God can tolerate or accept it. God co-operates in the struggle of the free human spirit against the order of this world. Christ can be seen as a symbol of victory over reality.


It looks like Berdyayev missed the positive content of the word anarchy towards which anarchists but not only anarchists strive. Perhaps he limits it to the realm of the spirit and the apocalyptic way this should come about in his view. His mystical anarchism inspired Peter Maurin, the thinker behind the Catholic Worker, but on the whole he seems largely forgotten. Some neocons – who usually repeat each other in the vicious nonsense they write – are sure that this “Russian nationalist philosopher” adorns the bedside cabinet of Wladimir Putin. We can be sure they neither know about Berdyayev nor about what Putin is reading late at night. After the collapse of real existing socialism most of his works have been published in Russia but it is difficult to realistically fathom their impact. A rightwing mayor in the Netherlands quoting him in a soundbite does not mean his thoughts have been reawakened. His opposition against bolshevism was useful in the heyday of the Cold War. This opposition however did not include the rejection of common ownership of the means of production, it was opposition against the almighty state. He rejects current anarchism as belonging to the state, to him it is a mechanical, pseudo-christian way of thinking. Berdyayev's anarchy looks like very distant from what other religious anarchists strive for, although it might be said that all anarchist striving can be equated to the “goal” of anarchy and so can be called absolute – detached from the triviality of life. Berdyayev's revolution is kairos – the breach of eternity into the temporal, if not a victory over the temporal.

Technology, the machine, represents a breach with time for humanity, because it creates a new reality, a continuous topicality. Technics lead to a breach with the Great Mother, that Earth is to the human being, she can be denied if not killed. Berdyayev stresses the idea of free creative activity: “God expects from man a free creative act, for truly: “My Father worketh hitherto and I work” (John V:7 – a quotation on which Dutch Christian anarchists founded their maxim “Our God is a worker”, which I took as the title of my dissertation). The very concept of labour is an existential one. Marx's materialism however belongs to the bourgeois world, a world that has enslaved humans by its lifeless economic categories and material objects. “A true liberation of human existence from the fetters of the bourgeois world will signify above all the freedom from material things and from the rule of economics” (Christianity and Class War).
The speed generated by the machine is the creation of a series of consecutive moments which make the view of eternity impossible, these moments evaporate and the domination of time means slavery. (With this reasoning Berdyayev seems to anticipate Paul Virilio, a contemporary Christian & anarchist.) Still the end seems continually nigh, time is continuously in touch with eternity. In the materialism turned into religion of what he calls communism, truth is informed by the five year plan. Communism has been assigned through God's mysterious providence as the just formation of human society and it has been betrayed and mutilated.

Berdyayev opposes personalism to this communism, and this can be identified with Christianity. It does not know any abstract idea but only God and the neighbour, concrete beings. The personality is not part of the world, it is the other way around – the person testifies of freedom and spirit. Fraternity in suffering and misery means the victory over the unpersonal anonymous power of money in human life, that condemns the human to living in a realm of fictions. Personalism indicates the road back to true realities, Right and justice will be there, not depending on the possible triumph in the world. They will remain right and justice, even if they are crucified.
Jacques Ellul, to my knowledge, does not quote Berdyayev on any point, but his prise de conscience, the awakening of consciousness, must come from a non-historical source, the power that denies all power, God. The idea of prise de conscience as a precondition for revolution – they must both be part of the kairos – was popular in radicalising circles in the 'sixties and 'seventies, especially with an ecclesiastical christian background. It seems the idea has been washed aside with so many other features of what might have been seen as days of kairos, mostly summed up in the one year “1968”, but the period was longer. A marking point for example was Marcuse's One dimensional man, sometimes called overrated but I think that can be put aside in hindsight. His idea of the Great Refusal – the overcoming of surplus repression and anxiety – approaches that of the kairos, the realisation of special time. Michael Löwy ascribes a mystical vein to (at least most of) the Frankfurter Schule, and Marcuse's idea of possible immortality might amount to what in a christian sense could be called apocalyptic. He did not venture in speculating about the Great Refusal though.

In 1965 Provo had as its statement of intent: “Provo feels it has to choose between desperate resistance or passive downfall. Provo calls to resist wherever it is possible. Provo realises it will ultimately be the loser, but it does not want to forego the chance of at least still once provoking this society wholeheartedly.” As students of twentieth century anarchism may know, the Netherlands in those days were forerunners in the sixties youth revolution, before Berkeley or Paris. Paradoxically it can be a reason to be proud, and these days there is that one critical theorist active in the Netherlands, Willem Schinkel. He sees the present day crisis, both economic and ecological, as a kairos, a time for developing visions that have to shape the public instead of the other way around. He pleads for a prise de conscience, a Great Solidarisation as against the Great Desolidarisation, implied in present day so-called neoliberal thinking. Kairos should be the creation of a new democratic atmosphere, a new paradigm in politics – which he sees in the other Dutch specialty which perhaps mirrors Provo, why not cherish the hope – that is the Party for the Animals, until very recentely a unique party for the emancipation of those who will not be represented – nowadays both Germany and Portugal have representatives of similar parties, so who knows if this is a manifestation of kairos. It must be a vexation for anarchists who are used to call damnation on parliaments: representing the unrepresentable other living creatures, never without self-interest though, because the Earth is at stake.
 
Karl Jaspers wrote in 1957 in Die Atombombe: In this life, as the apparently nonsensical sentence should be, what is eternal is decided within time. The decision from the power of love and the commandment of conscience is the appearance of what already is eternal. The presence of the Eternal is immortality. I gain immortality in so far as I love and am good. I will end up in Nothing when I live a loveless confused life. Loving I see the immortality of those who are connected in love. There is more rationality in the thought of eternal punishment in hell than in the false certainty of thinking I can do anything without punishment because after death there will be nothing (Kierkegaard). Immortality can only have sense in the quiet of Being and Superbeing, that sees in time through time and conquers it. Because what matters is the reality of the Eternal, the way in which is lived and is acted, as the all-encompassing, the immortal.

Kairos in the sense of Jaspers is a chiffre, a thought event that can mediate to humans the incomprehensible. I might have said at the beginning what I will finish with now – I shall be honest enough that much of what Berdyayev particularly says can be described with a quotation of Niels Bohr: it is no use writing about what you fully understand.

09 mei, 2017

De zichtbare hooha en de nikab

We hebben een schat aan spinazie geoogst, maar zoals het met spinazie gaat zal het eenmaal bereid maar een kleine portie blijken. Oogst uit een van de bakken van stadsboerenteelt in een negentiende-eeuwse wijk net voorbij de binnenstad. Ik heb er een zeer korte maar zeer belangrijke tijd van mijn leven gewoond en het eerste meisje dat ik serieus mijn liefde verklaard heb (vice versa) woonde er. De Kinkerbuurt, die in de verering door de hedendaagsche "liberalen" van de consumptiecultuur Hallenkwartier gedoopt is. De Centrale Werkplaats van de gemeentetram is verbouwd tot Foodhallen - je kunt er (te) dure quasi-exotische hapjes en drankjes gebruiken. Kolonisering, noem ik het. En de totale ontkenning van de industriële maatschappij waarvan ik zelf toch echt nog een "product" ben (mijn ouders hebben elkaar in de fabriek leren kennen). Op veel plaatsen is het schandelijke bordje "Hallenkwartier" gelukkig weer verdwenen.
In 1992 was men op de rode loper nog in beschaafd uitgaanstenue

Plotseling lopen ze er. Een schier eindeloze stoet jonge mannetjes in rokkostuum, komend van ergens in het betere stuk van de buurt, vergezeld van vrouwen in meestal roodgekleurde en meestal lange jurken. Een corpsdispuut? Er komt nog een pluk, en nog een. Over die lange jurken kan ik nog iets zeggen. Dat ze een split hebben lijkt mij onontkoombaar, anders kom je niet vooruit vermoed ik, zeker niet in het tempo waarin de o zo galante mannetjes lopen. Dat die split in veel gevallen tot voorbij de lendenen gaat bij deze dames vind ik dan weer wel heel opmerkelijk. Ik ken die kleding, van de opener van het "nieuws" waar ik mij doorheen moet bijten als ik bij mijn gratis mailbox wil - de prijs van gratis. Nogal heel vaak gaat het over clothing malfunctions van celebrities, waarmee altijd vrouwen worden bedoeld die in het openbaar laten zien wat je niet in het openbaar dient te zien. Een van die celebrities liep in zo'n jurk met décolleté van onderen (hoe moet je het anders noemen), en ja, men kon haar hooha zien als ze liep. Het "nieuws" sprak er schande van en zij haalde haar schouders op. Dat moest dan maar. Geen idee wie het was verder hoor, ik heb geen weet van "celebrities".
De eventueel zichtbare hooha van de begeleidsters van de rokkostuummannetjes - zijn dit nu studentes, ook? wie weet, van een type dat ik nooit ontmoet heb dan - is geen nieuws. Een hele lading bleek buiten te staan bij het café dat hoort bij de stadsboerentuin, de mannetjes brallend alsof ze speelden corpsbal te zijn. Misschien doen die lui dat altijd wel. Maar kijk uit. Ceteris paribus worden dit dus de lieden die u en mij gaan regeren op den duur: VVD, D66 en een enkele excentriekeling GroenLinks. Als ik het CDA vergeet komt dat doordat dit in Amsterdam speelt, waar deze club net zo groot is als de Partij voor de Dieren inmiddels. Overigens zeg ik "begeleidsters" en niet andersom, juist vanwege dat gebral, waar de dames zich dan tenminste niet aan schuldig maken.

Dus de hooha-jurken hebben het gehaald, in bepaalde kring. Want dat kun je je afvragen: welk normaal mens gaat in zoiets de straat op, of naar een feestje. De rode loper vindt navolging. Nee, deze studenten doen niet het Tsjechisch waar Stephan Sanders zich twee jaar geleden over opwond, of iets filosofisch waarvan Jean Tillie in dezelfde tijd vond dat het tot terrorisme leidde. En op welk niveau praten deze juristen, bestuurskundigen en bedrijfskundigen eigenlijk? In het zelfde weekeinde waarin mijn ontmoeting met deze rodeloperstudenten valt komt Chris Hedges met zijn verslag van vanaf de rode loper. Gewijd aan de hoogstaande conversaties op het podium die de programma's die naar de prijs dingen weerspiegelen. Zijn slotzinnen: het is culturele dood. Maatschappijen die hun cultuur doden doden zichzelf.

Alleen al het feit dat ik het zogenaamde prerevolutionaire Franse citaat slechts in het Engels ken bewijst dat het een falsificatie is. Maar toch: "Let them eat cake". En pak ze als ze geen rodeloperkleding dragen.

De aantastbare menselijke waardigheid

Als ik halverwege de bundel ben en die ter hand neem valt het mij pas op. De titel is: Die Würde des Mensche ist antastbar. Het interpreteren als de regel van het eerste artikel van de Duitse grondwet is zo gek niet: de schrijfster neemt de tekst zeer serieus - het desbetreffende artikel erover is hier te lezen.

Ulrike Meinhof was columniste in het blad van haar echtgenote, ook toen ze uit elkaar waren gegaan. Haar columns en polemieken overlezend kom ik tot twee treurig stemmende conclusies. De eerste: zoals zij in de jaren zestig zich kon opstellen zul je ze nu niet meer tegenkomen. De tweede: wat is de zin geweest dit opzij te schuiven voor het gevaarlijke leven in de stadsguerrilla, dat op deze dag 41 jaar geleden in de cel eindigde? De vraag blijft open. Des te meer, omdat een van haar stukken - het enige dat ik maar zal noemen in dit verband - gaat over de brandstichting in een Kaufhaus in Frankfurt. Zij heeft daar gemengde gevoelens bij. Het resultaat van de brandstichting is slechts een bevestiging van de kapitalistische consumptiemaatschappij. Er zijn geen levens in gevaar gebracht, de verzekering dekt de schade en de voorraad wordt ververst. Maar het is ook een aantasting van het heilige eigendomsrecht, en dat vindt zij ook belangrijk. Afwegingen in Konkret waaraan niet af te lezen valt dat zij twee jaar later mee zal helpen een van de brandstichters uit gevangenschap te bevrijden - en alles wat er na kwam. De brandstichters waren de kern van de Rote Armee Fraktion, in haar eigen tijd steevast aangeduid als Baader-Meinhof-bende.
Die Würde ... heeft mijn zicht op Ulrike Meinhof weer enigszins veranderd. Als het u interesseert kunt u mijn oscilleren controleren aan de hand van de tag met haar naam onder dit stukje.

08 mei, 2017

De ouroboros tussen de dovende gensters - Ongedoofd vuur, slotakkoord

Het begin bij De AS was onder een ongelukkig gesternte: een themanummer, geregeld door toenmalig redacteur Bas Moreel, gewijd aan wat ik met een gerust hart – wat Nederland betreft – mijn exclusieve specialisme kan noemen: het christen-anarchisme. Ik was in onderhandeling met Kees Koning en Roel van Duijn over hun visie hierop toen “ze” in de morgen kwamen. Met zeven politieauto's van je bed gelicht worden om half vijf is niet ieder gegeven. Dat ik hierna enigszins van slag was en min of meer onderdook in België hinderde mijn werkzaamheden onder andere hieraan. Hans Ramaer ontsloeg mij begripvol van de verdere taak als mederedacteur. De uitnodiging om mee aanwezig te zijn bij een etentje met Murray Bookchin sloeg ik af, ik weet niet meer waarom – het was duidelijk een aanloop tot opgenomen worden in de ploeg – misschien voelde ik intuïtief dat het op een teleurstelling zou uitlopen. Hetgeen ik in elk geval met een gerust hart achteraf kan constateren. 

In die dagen was ik verbonden aan een belijdend adornistisch genootschap, de Academie voor Ambulante Wetenschappen. Er zijn wel officiële anarchisten die dicht bij de kritische theorie van de samenleving staan, hoewel niet veel. Van de overledenen noem ik Jacques Ellul, van de thans levenden mijn Engelse kameraad Paul Cudenec, die sneller publiceert dan de door bezuiniging uitgeklede recensierubriek van De AS verdraagt, zodat ik de moeite maar niet eens meer genomen heb. De Academie liep helaas ten einde. Via het Jaarboek Anarchisme kwam ik dan toch bij De AS terecht, al is het idee van gebondenheid aan thema's niet het mijne. Uitbreiding en verjonging was het idee van die vergrote redactie van 1998. Nu schiet mij te binnen dat ik min of meer een sollicitatiegesprek heb gehad, goedmoedig, maar toch, met de oprichters. Wim de Lobel vroeg zich af of ik, met mijn schamele maar niettemin leverbare ervaring als dagbladredacteur, het buitenlandoverzicht kon hervatten. Hij gaf zelf al het antwoord – niemand kon dit zo goed als Constandse, dus dat konden we wel vergeten. Hans Ramaer vroeg mij of ik ideeën voor thema's had. Die geef ik dan hierbij alsnog aan de openbaarheid.

“Natuur”. Wie bepaalt wat natuur is en waarom, en wat voor gevolgen heeft dit. Hans zag er niets in. Of het te ruim was, of er niet genoeg anarchisten te bedenken zijn die zich er mee bezig houden, ik kan het niet alsnog vragen. Het andere was: hoe de lineaire tijd te bestrijden. In klein comité begreep in ieder geval Siebe Thissen wat de gedachte erachter kon zijn, verder kreeg het ook geen hand op elkaar. En Siebe was alweer snel weg bij De AS. Tezeer geënt op de kritische theorie weer, ondanks Jay Griffiths, George Woodcock, Paul Cudenec en anderen – men zou buiten het anarchistische weiland moeten kijken maar daar zeg je zoiets. En dan: Jay Griffiths anarchiste? Ze kan wel zoveel over zichzelf zeggen, maar een echte anarchist heeft een baard, is wit en dood en man en atheïst. Simone Weil is om (een aantal van) die redenen bijvoorbeeld als onderwerp weggestreept de afgelopen jaren. Over Arundhati Roy ben ik dus maar nooit begonnen. Ik geef even een inkijkje in de redeneertrant op redactievergaderingen van De AS.

Ik heb een poging gedaan aan de hand van onder anderen Jaspers, Tillich, Berdjajew en niet te vergeten Willem Schinkel in de vorm van een lezing in Loughborough, de breuk in de tijd die het Socialisme met zich meebrengt te benaderen. Een poging, essay dus – en achteraf ben ik geschrokken van mijn moed dit ter sprake te brengen op een bijeenkomst met wetenschappelijke pretenties. Vorig jaar, in gesprek met congresgenote Hannah Hofheinz, uitte ik mijn schaamte over deze hubris, en nu ik dit opschrijf schiet mij te binnen dat zij het geen hubris noemde maar een uiting van besef wat nodig is. Waarmee ik ook herinnerd word aan het kennismaken met anarchisten die “gewoon” (er is niets gewoons aan) aardig zijn. Wellicht is het een generatiekwestie. Niet helemaal: De AS is gaande gehouden door de oprichters, vooral toch door Hans Ramaer, die met een steeds apaiserende en pragmatische instelling de zaak in stand hield. En deze verbinder is weg (Wim de Lobel als doener was het weer op zijn eigen andere manier).

Dan houd je dus een verzameling zich noemende anarchisten over, van wie er enkelen van harte eigen onbeschaamdheid koesteren. De vraag naar het hoe en waarom en wanneer naar het Socialisme is heel ver weg. Ik ga er verder niets over zeggen, stel je voor dat iemand herkenbaar zou kunnen worden. Het zou ook teveel eer zijn. Hora est, klinkt het in de zaal.
En nu, broeders en zusters, ik beveel u Gode, om de aangepaste titel van een fraaie anarchistische brochure tot slot te citeren voor hen die De AS serieus blijven nemen.

07 mei, 2017

De huismus kan niet genoeg beschermd worden

Clipje met (goed, ik ben bevooroordeeld: de mij dierbare) Liset Karman over de bescherming van huismussen. Noem mij trouwens ook bevooroordeeld ten gunste van de huismus.

06 mei, 2017

Verrassend hoe de tijd verglijdt


Funny how time slips away, Billy Walker. Het origineel, niets kan de versie van Joe Hinton overtreffen.


Hoewel, het is wel een duidelijk crossover-nummer: Brook Benton


Van die vele zwarte versies nog een: Dorothy Moore

04 mei, 2017

Waar denk jij aan op 4 en 5 mei?

- door Joke Kaviaar -

De actie die tenslotte toch maar niet mocht doorgaan, na bedreiging
Gisterenavond in de uitzending van Pauw zei Hanna Luden van het CIDI over de jaarlijkse dodenherdenking op 4 mei: “Het punt is, wij zitten allemaal op de Dam, voor de TV (…) en ineens vergeten wij dat we allemaal verschillende politieke meningen hebben en verschillende kleur (…) en zijn we allemaal één keer in het jaar in Nederland één”. Dat is, in een notendop, nu precies het probleem.

“Het is een Nationale Dodenherdenking”, benadrukte in die uitzending bn'er Henk Spaan ook nog eens. En ook dat is de spijker op de kop. Een 'nationale' dodenherdenking. Iets voor ons Neederlanders dus. Om even allemaal “één” te zijn.
Het punt is echter dat we niet allemaal “één” zijn. Het punt is dat er zoveel mensen in deze samenleving zijn die niet meetellen. Het punt is dat die verschillende kleuren er wel degelijk zijn en voor mensen met meer kleur dan wit de dagelijkse konfrontatie met racisme betekenen. Maar dat verschil, dat moeten we “ineens vergeten”. Dat is makkelijk praten als je wit bent. Vergeten moeten we genormaliseerd en institutioneel racisme dat door ons witte mensen met zoveel gemak niet gezien wil worden en dat geldt ook voor de koloniale geschiedenis van dat racisme. Een koloniale geschiedenis die de 'Gouden Eeuw' wordt genoemd. Op hemelsbreed nog geen kilometer afstand van de Dam wordt elke dag gepronkt met hoe welvarend dit land is geworden door te profiteren van slavenhandel.

Willen de nazaten van de tot slaaf gemaakten het einde van de slavernij herdenken op 1 juli dan kan dat maar het lijkt eerder een gunst dan een vanzelfsprekendheid. Deze herdenking hoeft niet te rekenen op ook maar enig medeleven. Toen ik daar vorig jaar stond reden trams en ander verkeer 'gewoon' door. Niets stond er stil. Stilgestaan en stilgehouden werd er slechts door een paar honderd mensen rond het slavernijmonument in het Oosterpark. De subsidie voor de slavernijherdenking is een fooi, niets meer. Vergelijk het met de subsidie voor de 4/5 mei herdenking en viering, dan ontvangt deze 130 keer zoveel als de slavernijherdenking.

Zijn we allemaal “één”? Nee, beslist niet. Terecht wordt ook dit jaar weer gezegd: “4 mei niks voor mij”. Als je niet meetelt, als je geschiedenis niet gezien en gehoord mag worden en sterker nog: zelfs gevierd, zoals op 14 mei ook weer gaat gebeuren tijdens een heuse “VOC dag”, dan is het meer dan terecht om te stellen dat 4 mei niks voor je is. Het is namelijk niet voor jou bedoeld en haat en dreigementen van al die mensen met wie je “één” geacht wordt te zijn, zijn je deel als je er wat van durft te zeggen.

Nu gaat het gaat er niet om af te doen aan de slachtoffers die wel worden herdacht op 4 mei en het gaat er ook niet om de ene met de andere genocide als erger of minder erg te vergelijken. Maar wel: het is niet de enige genocide die heeft plaatsgevonden op deze oorlogszuchtige aardkloot. Het gaat erom dat die herdenking en viering van 4 en 5 mei vooral op de Dam verworden zijn tot Nationalistische bijeenkomsten. Bijeenkomsten waar we niet willen worden herinnerd aan het feit dat wij dagelijks profiteren van de welvaart die voortvloeit uit in het verleden in ons naam gepleegde massamoorden. En liever ook zien wij 'ons' Neederlanders als heldhaftige verzetstrijders alsof er geen collaboratie heeft plaatsgevonden. Dat dan ook nog op 4 mei de grootste profiteurs van dit land, de grootste erfgenamen van de koloniale geschiedenis, voorop lopen om kransen te leggen is ronduit stuitend.
Waar het ook om gaat is dat het blijkbaar de bedoeling is niet te willen weten dat je daar samen staat met mensen die op deze dag precies een politiek vertegenwoordigen die hetzelfde doet als de politiek in de jaren dertig in dit land: vluchtelingen weigeren en terug sturen. Terug naar het 'bevriend staatshoofd' Hitler toen, terug naar landen als Afghanistan nu. Ook dat zijn deportaties en ook het gebruik van dit woord kan al steevast rekenen op woedende reacties van mensen die menen dat de term alleen voor WOII gebruikt mag wordeen. Maar intussen is dat tegenhouden en terugsturen van vluchtelingen een bewuste politiek van afschrikken die voortdurend tot de dood van die vluchtelingen leidt. En dat was wat dominee Rikko Voorberg op het idee bracht daar ook maar eens aandacht voor te vragen. De bijeenkomst is overigens verplaatst naar de Nieuwmarkt.

“Kaap 4 mei niet!” riep De Telegraaf, krant van Fout Neederland. Maar is 4 mei niet allang gekaapt door nationalistisch sentiment? Hoe hypocriet is het om op 4 mei te herdenken waar fascisme toe geleid heeft terwijl we vluchtelingen laten verdrinken, verhongeren, doodvriezen en tot zelfmoord drijven en deporteren naar voor hen gevaarlijke landen en gebieden? Hoe hypocriet is het om 5 mei 'onze' bevrijding te vieren terwijl we vluchtelingen opsluiten in kampen?
Voor vluchtelingen die er niet mogen zijn en die anno 2017 moeten onderduiken, is het hier in onze straten dagelijks oorlog. Voor hen is het oorlog op de Middellandse Zee en op de Griekse eilanden en is het oorlog in Calais en Duinkerke en nog veel plaatsen meer. Opnieuw oorlog voor mensen die gevlucht zijn voor oorlog. Een oorlog die allang is goedgekeurd door de goegemeente die na jarenlange fascistische zondebokkenpolitiek de vluchtelingen als gevaar en niet meer als mensen ziet.

Voor ons witte bevoorrechte Neederlanders met een paspoort is het zo makkelijk om lekker “één” te zijn en te vergeten dat het fascisme hier en nu in omkomst is en met 22 zetels in de Tweede Kamer zit. Thierry Baudet en Geert Wilders hebben aanhang die tijdens die herdenking naast je staat te huichelen, mocht je daarheen gaan. Maar benoem dat vooral niet want we moeten “één” met hen zijn en “ineens geen verschillen” zien. En daarom past die herdenking van vluchtelingen niet want daarmee zijn veel van deze Neederlanders het niet eens en het is hun stem die telt. Die vluchtelingen, die moeten maar oprotten en daar hoeven we geen medelijden mee te hebben en dat moet gezegd kunnen worden. Racisten presenteren zich graag als slachtoffer. De dodenherdenking is een selectieve herdenking met oogkleppen op.

Als ik een omgekomen verzetsstrijder was, zou ik me omdraaien in mijn graf als ik dat had. Als ik gevochten had tegen het fascisme zou ik willen dat mensen niet alleen mijn offer herdachten maar ook zouden zien wat voor gevaren er opnieuw op de loer liggen. Als ik een vervolgde Jood, Roma, of homoseksueel was en was afgemaakt in de genocide van Hitler, zou ik niet willen dat een ander ooit dat lot nog beschoren zou zijn en zou ik willen dat er van de geschiedenis geleerd werd.
Maar doden kunnen niet spreken. Doden kunnen alleen herdacht worden. En hoe dat gebeurt, daarover hebben de doden niets te zeggen. Dat voorrecht is aan natiestaten die de herdenkingen naar zich toe trekken en de dienst uitmaken met hun monumenten en hun kransen. En vooral ook: met hun geld en hun beinvloeding van de publieke opinie.

Elke keer als 4 mei nadert, zijn dit allemaal de dingen waaraan ik denk. Op 5 mei ben ik liefst zo ver mogelijk weg van alle 'feestelijkheden' want er is nooit reden tot feest. Ook dit jaar niet. Twee dagen later zal Pegida op 7 mei door Tilburg marcheren om de fascistische haat te verspreiden. De politie zal antifascisten die daaromheen lawaai willen maken wel weer preventief proberen te arresteren. Op 8 mei houdt Thierry Baudet een bijeenkomst in Leiden. Als je die fascist en sexist alleen al bekritiseert, krijg je al die mensen waarmee je op 4 mei “één” moet zijn met al hun haat en dreigementen over je heen. Op 14 mei, tien dagen na de herdenking slechts, wordt het koloniale verleden, de slavenhandel en uitbuiting gevierd op hierboven genoemde VOC dag. In Israel worden de Palestijnen onderdrukt, verdreven en vermoord door het land dat door Hanna Ludens CIDI wordt vertegenwoordigd maar zeg er niks over want “wij zijn één” en zij zullen wel eens bepalen welke slachtoffers het meer verdienen dan anderen om herdacht te worden. En als het aan mevrouw Ludens had gelegen werd de geplande herdenking van vluchtelingen met 3000 papieren kruisen op 4 mei zelfs verboden.

4 mei. “Elk jaar weer een rel”. Dat is de teneur van nu. Niet: elk jaar weer een hypocriete bende. Elk jaar weer haat en dreigementen voor iedereen die er wat over te zeggen waagt. Een rel? Die wordt veroorzaakt door al die mensen die de kritiek niet kunnen verdragen. Die wordt veroorzaakt door de media en de politiek die in het verlengde van de zondebokkenpolitiek de critici tot boosdoeners bombarderen.
4 mei, dat is de dag dat we de witte handen wassen in onschuld. En 5 mei geven we de vrijheid door aan iedereen die hem al heeft.

Wie het werkelijk meent met antifascisme, kijkt naar de eigen rol, leert van het verleden en gaat in de weg staan. “Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme!” mag nooit een holle leus worden. Fascisme en racisme zijn geen mening maar een misdaad. Dat was het van 1940 tot en met 1945, dat was het ook al tijdens de 'Gouden Eeuw' en is het altijd en nog steeds. Fascisme mag zich nu dan 'populisme' of 'alt right' noemen maar wij weten wel beter.

Op 4 mei is het zaak vooruit te kijken en om ons heen te kijken. Kijken naar de politiek van deze en voorgaande regeringen die vluchtelingen letterlijk de zee in drijven en van Europa één Fort maken waar Hitler zijn vingers zou hebben afgelikt. En wat gaan we zondag de 7e doen?

Ik zeg: ga de straat op tegen opkomend fascisme! Zeg NEE tegen Pegida in Tilburg! En laat dat nog maar het begin zijn van een nieuw opbloeiend verzet dat juist wel oog voor verschillen heeft!

De jaarlijkse oefening in hypocrisie voorbij

Deze keer maar eens geen Indonesia Raya en andere toppers voor deze tijd. Herinnering aan 30 mei, Curaçao


30 di Mei 1969; Huma - Boy Dap i Combo Aristo

03 mei, 2017

De schildpadden die men in Nederland op het land kan tegenkomen

Europese moerasschildpad
Zeeschildpadden kunnen als inheems opgevat worden, doordat de zee nu eenmaal geen grenzen kent. En er komen zeeschildpadden voor in "Nederlandse" zee en soms komen ze aan wal. Op het land en in zoet water zijn er eigenlijk geen inheemse schildpadden, de kans op een ontmoeting met een verwilderde (losgelaten) terrariumschildpad is niet zo klein. Een overzichtje aan de hand van de Nederlandse namen.

Amerikaanse sierschildpad (zeer zeldzaam)
Bijtschildpad (zeer zeldzaam)
Europese moerasschildpad (zeer zeldzaam; lang opgenomen geweest in Nederlandse faunaoverzichten, maar aan het eigenlijke voorkomen in het wild werd getwijfeld - de dieren kunnen zich in Nederlandse temperaturen waarschijnlijk niet voortplanten)
Lettersierschildpad (algemeen)
Moorse Beekschildpad (zeldzaam)
Roodbuiksierschildpad (vrij algemeen; wordt geacht Nederlandse winters niet te overleven)
Roodwangschildpad (als zeldzaam aangeduid, meer waarnemingen dan andere "zeldzamen" vermeld)
Vierteenlandschildpad (zeldzaam)
Zaagrugschildpad (vrij algemeen)

02 mei, 2017

Agressie uit een blikkie of een flessie

De verwondering, toen een bardame van de tent waar we een tijd gedeejayd hebben om dit verzoekje vroeg - ja, ik had het bij me.



Dat grote eetcafé bestaat niet meer, dus ik kan het rustig zeggen (en ik noem de naam niet).
Al uit de tijden van Sluit Schiedam! valt te weten dat alcoholconsumptie en oorlog van harte hand in hand gaan. In de Democratische Republiek Congo, die niet democratisch is, in feite ook geen republiek, en die eigenlijk Kongo dient te heten, gaat Heineken zijn onverstoorbare gang. En de centen worden geteld.

01 mei, 2017

Marianne in Brno

Een padvindster, niet de eerste categorie mensen aan wie je zou denken bij een antifascistische demonstratie. Niettemin: in het Tsjechische Brno biedt Lucie Myslíková een nieuw beeld van la belle, onverzettelijk tegen het beest. Nog wel bij een 1 mei-demonstratie van de neonazi's.

30 april, 2017

De eerste klimaatvluchtelingen van deze tijd

De Carteret Eilanden, wel degelijk in de luwte van het wereldnieuws ontruimd wegens dreigende overstroming door de stijgende zeespiegel. De bewoners worden geëvacueerd naar Bougainville, en eiland dat ruim een kwarteeuw geleden als Moordeiland bekend stond, vanwege de sluimerende opstand tegen het gezag vanuit Papoea-Nieuw-Guinea. Het tropische eilandenparadijs, weer een dat vernietigd wordt, zij het nu niet door de aanleg van een VS-leger/marinebasis.
Tussen de regels door moet men concluderen dat de de eilanden nog niet geheel onbewoond zijn.



Trailer van een film over de gedwongen verhuizing, Sun come up


29 april, 2017

People's Climate March Amsterdam, 29 april 2017

In het kader van wereldwijde "klimaat"-mobilisatie de demonstratie van vanmidddag in Amsterdam, die achtduizend mensen trok. In het huidige politieke klimaat in Nederland een prestatie.

Dit zijn de leuzen, mensen...
Of anders deze wel...
De projectie op het scherm gaf echt te vaak VVD-ers en CDA-ers het woord (nooit de PvdA trouwens)
De demonstratie keert terug op het Museumplein
Ik wilde de diepte van het grasveld weergeven...
Wees wijs met de Waddenzee, en brei voor Groningen
De Partij voor de Dieren het best vertegenwoordigd, niet onverwacht natuurlijk

Ja hoor, jij je zin


Makeba, Jain


Ik heb er Miriam Makeba voor nodig om tot me te laten doordringen dat het toch echt Mas que nada is, niet Mais. En dat het zoiets als "Ja hoor" (en dat is geen bevestiging) betekent, Braziliaans. En zo leert men alle dagen bij.



Navkar mantra, Khushbu Kumbhat Nadol

28 april, 2017

Hoofdpijn? Nee, ik ben dood, zie je dat niet?

Dit zijn de veldbiologische berichten, mensen: vrouwelijke venglazenmakers vallen als dood neer om zich wellustige opdringerige mannetjes van het lijf te houden.
Engelse titel: Faking death to avoid male coercion: extreme sexual conflict resolution in a dragonfly (Scientific Naturalist).

27 april, 2017

Lentebeeld 2017 - kille "koningsdag"

Of er al eieren uitgebroed zijn werd niet onthuld
"Koningsdag", het went niet (en de weergoden geven er geen zegen aan)
De Alsjemaar.Gelukkigband (zo geschreven!) weet wat sfeer te brengen
Aan de Leidsegracht is herrie verboden

Portfolio 28: Kameraad Junk - Blijf van mijn poen af - Zij worde derhalve bedrogen - De reddende keizersnee

Kameraad Junk

We waren samen affiches aan het plakken in de binnenstad. In de Leidsestraat werden we aangesproken: of we gratis heroïne wilden proberen. Het was de tijd van de pushers. We waren geen afnemers.
Hij was idolaat van Bob Dylan. Ik vraag mij af of hij naar bepaalde teksten goed geluisterd heeft. "Keep a clean nose, don't try 'No Doz'"...

Jaren later kwam ik hem tegen op het Leidseplein. Hij mompelde mij toe, zoals straatdealers het doen, of ik hasjiesj wilde kopen. Toen keek hij de toegesprokene aan, ik heb hem niet bij zijn naam genoemd. Maar hij herkende plotseling degene met wie hij hier eerder had lopen plakken. Een blik terug in de tijd toen hij de aangeboden heroïne weigerde.

*

Blijf van mijn poen af

Ze zei het vriendelijk, er was niet aan te ontkomen. Nu had ik haar al bij de eerste blik als zijnde lief goedgekeurd, dus tegen de wens dat ik bij haar zou blijven slapen verzette ik mij niet.
Er was niet direct een wilde stoeipartij aan voorafgegaan, en ik ging keurig eerst mijn tanden poetsen. Zou ik wel haar tandenborstel voor kunnen gebruiken, dacht ik zo.

In het bekertje stonden er zeven. Hoeveel vaste geliefden had ze eigenlijk? Ze raadde mijn gedachten voordat ik iets kon vragen. "Ik heb ze om controleurs van de sociale dienst voor gek te zetten. Ze zijn allemaal van mij hoor."

De controle met wie je allemaal slaapt die jou kan onderhouden. Ach, de tijden.

*

Zij worde derhalve bedrogen

John Lachende Stier (zijn naam is vertaald) hakte een boom om en sneed bekwaam figuren uit de stam.
Arendskoppen, vliegende zalmen, een beer, ze waren herkenbaar.
Uiteraard kwamen er volop toeristen voor hun Authentieke Beleving naar het reservaat om de totempaal te bekijken, die sprak van overoude tradities die, de Grote Geest zij geprezen, nog leefden.
Bezichtiging kostte uiteraard wat dollars, die John de gelegenheid gaven zijn ware hobby uit te leven. Maar dat gebeurde 's avonds, als de toeristen weg waren, en 's ochtends kon hij weer spreken over de Eenheid met de Natuur en de Liefde voor Moeder Aarde.

Helaas voor John had hij niet goed toegehakt.
Op een dag verscheen een vers groen takje uit de paal.

*

De reddende keizersnee

Mijn Nederlandse nieuws hoorde ik op Veronica in die dagen. Nu waren er niet zoveel programma's de moeite van het beluisteren waard op dat station, het uurtje van Joost de Draaier met De Nieuwste Waar was een uitzondering.
Als het verwachte kind van Beatrix kwam zou de volgende dag een vrije dag zijn. En tegen achten sprak Freek Simon de verlossende woorden: prinses Beatrix is bevallen van een zoon (uitgebreider uiteraard, en opgepikt van Hilversum, dat weet ik ook wel). Een vrije dag. De volgende dan, de 28ste, een vrijdag. En zaterdag moesten we natuurlijk weer wel naar school, dat was toen nog zo.

Wat een uitkomst, zo'n keizersnede ter redding van die vrije dag. Goede PR-ingreep, ook toen al.

26 april, 2017

Verbrande turf - de 12"-mix

Dit is het slot van een persoonlijk drieluik, het actueelste deel, de aanleiding kunt u bedenken maar het hoeft niet.

Eigenlijk tot het toch nog onverwachte einde had ik het gevoel: wanneer begint het eigenlijk, dat redacteurschap? Nee, niet van Krapuul - Krapuul vraagt ongeveer de inzet van een dagblad, dat wel een verschijnings- en sluitingstijd heeft, maar waar je zelf, inmiddels mede-hoofdredacteur of niet, steeds "Kopij! kopij!" moet roepen. Of zelf verzorgen. Geen tijd, geen gelegenheid voor zulke vragen - het is een kwestie van doen. Maar bij De AS? - een instituut zoals de collega's in het redactielokaal van Krapuul zeggen? Een tijdschrift dat steeds een thema moet hebben, waar bijbehorende kopij bij gezocht moet worden. Of om tamelijk precies te zijn: waar redactieleden maar iets bij moeten schrijven, vaak, te vaak. Ik weet nog steeds niet zeker of er zoiets als een derde feministische golf aan de gang is of voor de poorten staat, maar er zou een nieuw themanummer feminisme komen, vonden sommige leden van de redactie. "Maar daar hebben we al aandacht aan besteed, in 1974." Als ik het zo opschrijf heeft het iets vertederends zelfs, die onthechtheid aan de actualiteit. Veertig jaar geleden, kunnen we achteraf zeggen, was die tweede golf aan het wegebben, in ieder geval in Nederland, maar je kunt toch moeilijk naar een nummer van je tijdschrift over die tweede golf verwijzen als iemand vraagt wat je over de derde golf schrijft. Dus dat nummer zou er komen, en ik zou mede de samenstelling op mij nemen. Want waarom zou dat een taak zijn voor de schaarse vrouwelijke redactieleden?

Zondag 26 februari vertrok ik naar de redactievergadering van het tijdschrift waarvan de naam een acroniem is voor Anarcho-Socialist. Bijna rechtstreeks uit het virtuele redactielokaal van Krapuul, waar de waakzaamheid tegen de normalisering van het fascisme dagelijkse, uurlijkse (nee, dat is geen erkend woord) kost is, naar een vergadering waar, naar ik achteraf vaststelde, Trump noch de mogelijkheid dat de Wildersclub de grootste partij in de Tweede Kamer wordt zelfs maar genoemd werd. Wat eigenlijk wel?
Voor de betrekkelijk nieuwe eindredactrice aanleiding de onthechting aan actualiteit en praxis op de valreep ter sprake te brengen. Toen ik haar bijviel mocht ik ervaren wat het equivalent in deze kringen is van wat bij de CPN de strontkar heette. Die je over je heen zou krijgen als je het waagde kritiek te hebben (en dat je er uitvloog sprak vanzelf). Dit was de kern van wat ik te zeggen had (mijn idee voor nr.200 is naar de beste gluiperigheid, die men kan verwachten, overgenomen):

De AS hoeft geen actieblad te zijn en mag, nee moet juist een in hoge mate op theorie afgestemd blad zijn. Maar hoe los van de werkelijkheid in de grote boze buitenwereld kun je zijn? Ik ben er zelf niet over begonnen, indirect tot slot misschien, maar zondag 26 februari stapte ik uit het Krapuul-redactielokaal naar het overeenkomstige lokaal van De AS uit de realiteit van een door fascisten geregeerde VS en de dreiging van een PVV-collaborateursregering (en die is levensgroot) in een omgeving waar dit in het geheel niet aan de orde was, niet eens besproken is. Is anarchisme iets om als een liberal te bekijken, als opmerkelijk fenomeen? Het is niet mijn anarchisme.

Aanleiding tot een moeilijk anders dan hysterisch te noemen reactie van uitgerekend een redactielid van wie de bijdragen van de afgelopen twintig jaar waarschijnlijk aan twee handen zijn te tellen. En, zoals het anarchisten betaamt, solidariteit kent men niet, zeker niet als de gesmade ander het mikpunt is van iemand die in het warme, piepkleine circuitje rondzwalkt (Ferdinand Domela Nieuwenhuisfonds - daar hoeft men blijkbaar geen geheelonthouder voor te zijn om er deel van uit te maken).

En daar zit ik dan, toch nog onverwacht, al was de onthechting wel eerder begonnen. Zesentwintig jaar is niet niets, nietwaar, en tegelijk blijft het gevoel: wanneer begint het? Hoor ik hier bij? De themanummers over Christen-anarchisme, Dierenbevrijding (ruim vier jaar voor de oprichting van de partij waar ik dan toch maar lid van ben), Globalisering, Afrika tot en met de verhouding tussen Marxisten en anarchisten nu (ik kan niet alles bedenken op dit ogenblik), waar ik voor (mede) getekend heb. Feminisme 3.0 zal ik niet meer (mee) doen. De mooiste herinneringen heb ik aan mijn bijdragen aan het Jaarboek Anarchisme, dat niet gebonden was aan het keurslijf van buitentijdelijke thema's. Ontdekkingstochten naar natuursportende anarchisten, een verkenning van het huidige katholiek-geïnspireerde anarchisme in de VS (voordat ik daar zelf tamelijk actief bij werd, de Sacred Peace Walk met name), portretten van over het hoofd geziene anarchisten als Ellul, Berdjajew en Lou Lichtveld, de Praktisch-Idealisten Associatie... Toen het Jaarboek zonder plichtplegingen werd opgeheven luidde eigenlijk al de klok voor mij.
De meeste van de essays in de linkerbalk zijn hetzij voor het Jaarboek hetzij voor De AS geschreven. Het is niet onopgemerkt gebleven. Inclusief de serie Dubbele boterham met kaas, waarover ik nog met mijzelf moet afspreken hoe ik hem voortzet...

De vraag is: is er in Nederland, of het Nederlandse taalgebied, ruimte voor en behoefte aan een anarchistisch tijdschrift dat theorie en praxis verbindt? Ik zou hopen van wel, denkend aan het vooroorlogse Bevrijding en het al helemaal niet sektarische naoorlogse Buiten de perken, waarvan een redacteur nog wel aan De AS verbonden is (een van de sympathieke redactieleden). De gretigheid waarmee, naar ik gemerkt heb, losse nummers uit zo'n boekenruilkast werden meegenomen, is veelzeggend.
Maar goed, de tijd zal het leren. De Eigenlijke Redactie denkt het voor gezien te houden, overlopend van dédain als men is voor "jongeren". Gezapige burgerheren die anarchisme aardig vinden om over te schrijven maar verder met interesse kennis nemen van opinies in de NRC. Tenslotte is de door mij nou juist niet, maar door de Eigenlijke Redactie wel op handen gedragen, Anton Constandse ook ooit anarchist en redacteur van het Algemeen Handelsblad geweest.
Een van die laatste niet-geachte jongeren is de aanleiding tot dit drieluik. Mocht u het niet begrepen hebben, dan weet u het nu alsnog en kunt u mijn gemengde gevoelens peilen.

En nu weer voorwaarts! Kopij! kopij! want het persoonlijke mag dan politiek zijn, het moet ook niet te gek worden.

25 april, 2017

De mensen de macht


O que faz falta, José Afonso - vanwege de vijfentwintigste april

24 april, 2017

Anarchism and religion, part one

Het eerste deel van Anarchism and religion, waarover ik eerder heb bericht in verband met de crowdfunding (een post die zo vaak bezocht is dat ik er niet naar ga linken, het doel is meer dan bereikt!) is uit.
Het is online te lezen maar voor het geld hoeft men de papieren editie ook niet te laten staan.

Christoyannopoulos A. & Adams M. 2017. Essays in Anarchism and Religion : Volume 1. Stockholm: Stockholm University Press.

23 april, 2017

Eetbaar Rotterdam Groeit


De Playlist van het ERGroeit-festival van eerder dit jaar. ERGroeit, voortgekomen uit Eetbaar Rotterdam.

22 april, 2017

Nederlandsche waar


Honkey donkey, Solex


Both ends burning, Fatal Flowers


When the snow falls, Ten Sharp

Een persoonlijk verhaal over trouw voor de goede verstaander/-ster

Het is 36 jaar geleden. Zesendertig. Dat is veel.
Maar de kermis op de Dam roept het weer wakker. En nog iets, vandaag, in de tijdlijn waar ik in de eerste plaats mijn nieuws oppik.

Bedriegen kan ik het niet noemen. Ontrouw was het wel. Of vreemdgaan. Maar plotseling waren haar feministische redeneringen afgelast. "We zij niet getrouwd, dus ik ga niet vreemd". En de "beste vriendin" met wie zij een scriptie over Moederschap als Ideologie ging schrijven sloeg met de vuist op tafel: zij er uit of ik er uit. Dat werd dus: ik.
Ik deed vervolgens hetzelfde, geen projecten verder in het vooruitzicht, behalve misschien - ooit? - trouwen en verder samen door het leven. Zij accepteerde het "hij er uit of ik er uit" niet. Zei mij niet kwijt te willen. Maar hij "was er ook".

Ik bleef trouw tot het punt dat het brak, vrouwen leken door te hebben dat ik op de rand van vrij was. Ik werd versierd door een studiegenote, door een collega van kantoor. Ik vertelde het eerlijk. "Houd je dan echt van die vrouwen?" vroeg zij ontdaan. "Nee, jij telt alleen". Ik meende het ook helemaal. Wat een ongerustheid, die leek mogelijk herstel te beloven.
En toen belandde ik in bed met haar voorgangster. Wat ik weer trouwhartig meldde in een brief. Toen belde zij op om te zeggen dat het uit was, een beslissing die mij ontzegd was geweest.

De tijd van het jaar, kille voorjaarsdagen, de kermis die mij aan een surrealistisch uitgaan-met-vervolg herinnert, en alle gedachten over wat trouw en solidariteit met elkaar (want dat houdt een relatie ook in) met zich meebrengen, en de dingen die ik lees op twitter.

Trouw en solidariteit zijn ondeelbaar. "Vreemdgaan" en trouw zijn sluiten elkaar nog niet uit, het is menselijk, al te menselijk. Maar er zijn grenzen.


Enfin, ik heb meer dan eens naar ik meen laten weten dat dit lied een autobiografische snaar raakt. Dit was dan eens de context. Ik had hem ook wel voor mij kunnen houden, maar het lucht ook wel op het eens op te schrijven voor de Schare.

21 april, 2017

Verering op/van bergen

Ter sprake in een uitzending van Springwatch, eigenlijk geheel gewijd aan bloeiende Japanse kers, in Japan: Shugendô - verering van bergen of een specifieke berg (in het kader van de uitzending: een berg met veel kersebomen.
Ik had er nooit van gehoord, altijd mooi om te vernemen van zich op de natuur oriënterende geloven of godsdiensten.

Documentatie.

Trailers van twee documentaires over Shugendô:



20 april, 2017

Nepnieuws over een nepbrand

Had ik u dat al eens verteld, dat ik in vertrouwen werd genomen over de heldendaden van Revolutionair Volksverzet Nederland? Om indruk op mij te maken en mij te werven voor hand- en spandiensten voor deze effectieve Organisatie Die Tenminste Iets Deed kreeg ik een van hun heldendaden te horen: het opblazen van ITT in Culemborg. Ja, dat was uit het nieuws gehouden, te pijnlijk voor De Staat.

Indrukwekkend, werkelijk. In die dagen functioneerde het Actueel Documentatie- en Informatiecentrum van de Openbare Bibliotheek in Amsterdam, een idee van oud-Provoraadslid Irène van de Weetering die er vaak zelf over waakte. Hier kon men de Bedrijven ABC's raadplegen, zeer handige overzichten van waar de klassevijand allemaal gevestigd was, hoeveel personeel ze hadden, de opperbazen, eventueel of het bedrijf beursgenoteerd was. Ik heb er bij economisch onderzoek heel wat aan gehad.
En in dit geval was het handig om te kijken hoe groot de ramp voor ITT was geweest, daar in Culemborg.

Er was een namenregister en een register op vestigingsplaats. En wat denkt u? In 1972 was er een autoverhuurbedrijf Avis RentACar in Culemborg, dat wel. Een brandje daar klinkt toch al minder spectaculair dan "ITT Culemborg", ook al was Avis deel van dit concern (net als Nobosprits, in die tijden).

Maar helemaal bevreemdend was dat wat jaren later iemand in de Haagse Post wist te melden dat Revolutionair Volksverzet Nederland ITT Culemborg in de as had gelegd en dat dit wapenfeit buiten de publiciteit was gehouden. Vreemd evengoed dat die journalist dat nu wel wist, nietwaar? En het zegt iets over die Haagse Post, waar men geen hoge journalistieke eisen stelde, vooruitlopend op de praktijk elders ("De Nieuwe Journalistiek" moet het in eigen termen geheten hebben, maar dat zeiden ze zo niet).

Van iemand die er gewoond heeft heb ik gehoord dat branden in Culemborg bijna wekelijkse prik waren en dus op den duur geen nieuws opleverden. Maar ja, dat was het verhaal van Revolutionair Volksverzet Nederland niet.
"Alles, alles heeft hij opgeblazen. Alles, tot zichzelf aan toe".