30 juli, 2014

Kijkje in een gierzwaluwnest

De laatste gierzwaluwen die ik zelf met zekerheid heb waargenomen waren er 23 juli. De meeste zijn uitzonderlijk vroeg vertrokken uit Nederland, de mierenbruidsvlucht was ook eerder dan anders. Er zal verband zijn.

Hier in Haarlem wacht een nestje van twee op uitvliegen, ze zijn berekend op 16 augustus. Dat is naar verhouding nogal laat.

29 juli, 2014

Zo niet nu...

Het kwaad van de oorlog - de congruente of de incongruente - brengt ook altijd bij sommigen, hopelijk bij velen, het goede naar voren. Het is intens treurig dat het nodig is. De joodse mobilisatie If not now in de VS breng ik maar even onder de aandacht, juist omdat het in het hol van de uiteindelijk schuldige leeuw is. En in de wetenschap dat zelden of nooit tot nu toe in de noordelijke wereld zo gedemonstreerd is tegen de zoveelste geweldscampagne tegen de openluchtgevangenis Gaza.
Slechts terwille van de hopelozen...

28 juli, 2014

De geslaagde mislukking Nigeria

Ergens in mei heb ik voor "volgende week" meer over Nigeria beloofd - tenslotte is iedere week de volgende (en het zal mij leren geen uitdrukkelijke toezeggingen meer te doen hier). Al met al is, tussen alle oorlogstoestanden van dezer dagen, de campagne van "Boko Haram" nog steeds gaande. Chinua Achebe sprak in There was a country al de verdenking uit dat dit genootschap Vrienden in de Hoogste Kringen heeft - het Nigeriaanse leger zou weten waar de ontvoerde meisjes worden vastgehouden en doet niets. En langzaamaan worden zij vergeten tussen en dankzij de (andere) gruwelen van het nieuws dat men via de "andere" media kan vernemen. (De staatsmedia roeren de trom alsof er een frisse vrolijke wereldoorlog gevoerd kan gaan worden, ter gelegenheid van de honderdste verjaardag).

Stanley Diamond schetst hoe de mislukking die tegelijk een succes genoemd kan worden van het koloniale bouwsel Nigeria van begin af aan ingebouwd heeft gezeten - speciaal dankzij de privilegiëring van de islamitische "noorderlingen". Nu zijn er noorderlingen en noorderlingen. Degenen die de feodale verhoudingen, die officieel in 1908 zijn afgeschaft, in stand houden, zijn "noordelijker" dan hun onderhorigen. De feodaliteit gaat door het leven onder de speciale naam talakawa [meer hierover in het gelinkte artikel]. Dit "noorden" heeft steeds de politieke hegemonie gehad in het hele koloniale geval, ook na de zogenaamde onafhankelijkheid. Het Model voor Heel Afrika kende in het noorden, voorzover verkiezingen al betekenis hadden, een censuskiesrecht gebaseerd op bezit. Vrouwen waren geheel uitgesloten. Na een reeks junta's, eveneens beheerst door de noorderlingen, werden pas in 1979 verkiezingen volgens echt algemeen kiesrecht in het hele land georganiseerd. Voor wat ze waard waren en zijn.

Ideologen in het wereldnoorden, van Westminster tot betaalde praatjesmakers in de gangbare pers, prezen het voorbeeld bij uitstek, en werden niet gehinderd door enige gêne na de staatsgrepen van 1966, de moordcampagne tegen de zuiderlingen in hun Sabon Gari ("eigen" wijken), vooral gericht op Igbo, die zich overal in het land gevestigd hadden. De genocidale oorlog tegen Biafra, de verdere staatsgrepen, het was allemaal voorbeeldig. Wat ik tot nu toe niet wist is dat het Britse koloniale ambtenarenapparaat "gewoon" gehandhaafd bleef en dat pas in de jaren zeventig aan "nigerianisering" werd gedaan in de ambtenarij. Corruptie moest tenslotte ook hier uitgeleefd kunnen worden. Wat mij evenmin bekend was is de liefde die het noordelijke regime koesterde voor het Zuidafrikaanse - met zijn eigen apartheidswijken, zijn bijzondere behandeling van de Maguzawa ("heidense" noorderlingen) zagen zij een voorbeeld in de gepredikte "gescheiden" ontwikkeling. Verbazen doet het mij niet.

Achebe koos niet voor Biafra, de keuze werd hem opgedrongen. En toen de genocide plaats maakte voor het tot tweederangsburger verklaren van de Igbo en andere Delta/Zuidoosten-bewoners fulmineerde hij tegen de doorwoekerende corruptie. Hij noemt Nigeria een mislukte staat. Vanuit het oogpunt van degenen die grootschalig kunnen roven - 400 miljard dollar weggesluisd door de heersers naar comfortabele bankrekeningen, de afgelopen halve eeuw - is Nigeria een model van geslaagdheid. Het verdere verloop van dit succes hoeft hij niet meer mee te maken.

27 juli, 2014

Wee wee gij machtigen der aarde!

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, ik heb het meegemaakt wie er rondloopt. Oude mannen die vooral graag op kosten van de zaak zich laten vollopen met oude klare; als ze econoom zijn, en dat zijn ze nog veel te vaak, houden zij voortdurend pleidooien voor een uitgeklede overheid en verbeterde marktwerking door voortgezette privatisering. Als lid mochten zij boeken van de uitgeverij bestellen die zij gratis ontvingen. Er waren er die ALLES bestelden, maakt niet uit wat hun vakgebied was, en er vervolgens mee naar De Slegte liepen want alles is meegenomen. Jammer voor hun dat zowel de uitgeverij als De Slegte inmiddels verdwenen zijn.

De Akademie. Toen ik er pas werkte had ik een partijtje van Anthropogenese van Anton Pannekoek opgedoken uit de ruimen, ze waren er nog zoals ze gedrukt waren in 1945, dit voor een lezing over hem. Paarlen voor de zwijnen - de leden die langsliepen bromden wat over die oude communist met zijn sterrenkunde. Het gedrocht dat voor directeur doorging keek kwaad dat ik bij de lezing van Van Berkel bleef met mijn literatuurstalletje. Na afloop gingen de bezoekers snel op naar de gratis jenever. Mijn bibliofilie, activisme en ongeneeslijke marxistische inslag hadden mij de werkelijkheid van deze omgeving doen vergeten.

Vijftien jaar later, over Nederlandse academici maak ik mij geen illusies meer. Ook niet over de praktizerende theologen: hoewel het nog steeds zou kunnen dat gemeente-/parochieleden eenvoudig volk is zijn de theologen zo hoog verheven in eigen opvatting dat het toch wel een gunst zoniet haast een wonder mag heten dat zij de nog steeds slinkende kudde van die sukkelaars hoeden, en dat terwijl Dachautje spelen, klotenspoelen, zooien en met chocoladevla naar directoires gooien hun allemaal niet vreemd zijn.

Op 14 november 1892 spreekt H.P.G. Quack een vergadering van de Akademie toe, over de Zwijndrechtse Nieuwlichters. Hij excuseert zich bij voorbaat over het gewone volk, dat noodzakelijkerwijze ter sprake komt in de voordracht die veel van hun tijd zal vergen - hij draagt primaire bronnen voor, over de vervolging in de begintijd, en teksten van Stoffel Muller.

Het slot zou angstaanjagend moeten zijn voor het oudeklarevolk, dat toen nog op de polsslag van de tijd lette. Een klaagzang van Muller, waarvan ik het slot hier plaats:

Toen het leven van Jezus
Mij kwam bestralen,
Stierf ik den dood.
Doe Hij in mij opstond,
Moest ik nederdalen
In Zijn en mijns Vaders schoot.
't Was vreeslijk te gevoelen,
Eer bekend was het bedoelen
Van Vader en Zoon, om mij te geven
Het eeuwige leven,
In Zijnen troon.
Mijn Ik daalde neder
Met vrees en schrik;
Ja, ik daalde neder
Als in een oogenblik.
Doe was ik verdwenen
En weg was de schrik;
Veranderd in vreugde
in 't nieuwe Ik.
O zalig dalen in Godes troon!
Die magt kan bevrijden
Van alle doôn;
Wie zou niet verkiezen
Zijn leven te verliezen,
En zóó te dalen
In Godes troon?
Voorwaar! geen mensch
Heeft 't ooit verkozen:
Die anders spreekt
Moet van schaamte blozen.
't Is God alleen
Die zulk een
Heeft uitverkoren
Allang te voren,
En anders geen.
Uit loutere liefde
En door Zijne magt,
Heeft Hij dat wek
Alleen volbragt:
En zal het volbrengen
In al de Zijnen.
Zijn liefde lijdt niet
Dat z' eeuwig kwijnen;
Hij kan 't niet geheugen.
Al zien wij 't nog niet,
't Zal evenwel zijn.
Eens zal het schepsel,
Verlost van pijn,
In plaats van smarten
Met vrolijke harten,
Gods liefde roemen,
In plaats van verdoemen;
Hem eeuwig prijzen
Op hemelsche wijzen,
Bevrijd van smarten.

Het slot van Quacks voordracht:
zij verkondigen een Heer der heirscharen, die de machtigen dezer aarde zou wegblazen: zij zagen teekenen in de lucht: - en waar zij nu kwamen, op het veld, in het dorp, op de markt, in de stad, lieten zij, ééntoonig en schrikverwekkend, als het gelui van een zware klok, aan de saamgeschoolde huiverende menigte, dien altijd herhaalden, huilenden en loeienden kreet hooren: "Wee, wee over U!"

Waarna de toehoorders al dan niet verontrust wellicht toch hun oude klare gingen drinken.




26 juli, 2014

Het universum en de kitsch


Pulstar, Vangelis


Oxygène, Jean Michel Jarre - aanvoerder in Nationale Kitsch in Nederland.
Bovenstaande twee zijn het startschot van het vereiste om synthesizers te laten klinken als het universum in beeld gebracht moet worden - alsof dit zou kunnen. Het universum, weet u, houdt van synthesizers. Even een tegenwicht.


Tour de France, Kraftwerk

25 juli, 2014

Anarchisme van de daad

Het zal vaste lezeressen m/v van mijn site niet onbekend zijn dat ik Anton Constandse niet zo hoog heb zitten. Niettemin lijkt het mij wel aardig er op te wijzen dat zijn Anarchisme van de daad online te lezen is, hier.

24 juli, 2014

Gedachten vanaf Koudenhoorn

Officieel is het minder warm maar het valt niet zo goed te merken. Er staat een briesje uit het noorden. Wij zoeken de schaduw op, waar het goed uit te houden is en ook goed toeven, en besluiten een fietstochtje te maken naar het eiland Koudenhoorn, verderop, waar lommer en water en zelfs een strand te vinden zijn. Blijkbaar moest het "heringericht" worden en er moest "ruimte gegeven worden aan ondernemers". Altijd, er moet altijd ruimte gegeven worden aan ondernemers in Nederland, vooral als de VVD de grootste partij is (wat inmiddels niet meer het geval is).

Het strandje is ongelooflijk druk, alsof het een grote attractie is. Ik krijg associaties met Muiderberg en in samenhang hiermee met Zdwórz. Onze vaste rustige pleisterplaats met zicht op een trekgat, omzoomd met populieren - Nederlands water omgeven door bomen, zo gewoon is het niet - is afgesloten met een hek en slot. Er ligt een motorboot ("jacht" zou toch echt een groot woord zijn) aangemeerd. Het afsluiten van ruimte die openbaar leek of was, dat is "ruimte voor ondernemers scheppen". Elders kunnen wij alsnog het Joppe beleven, maar dan zonder zicht op de bomen en de vogels.

Ergens in de drukte van de dag en het strand moet in die tijd officieel een minuut stilte in acht zijn genomen "want iedereen kent wel iemand die...".

Nee, ik ken niemand en ik ken ook niemand die iemand kent. Ik zal de plechtige zestig seconden gemist hebben en kan me afvragen of ze in acht genomen zijn aan het strand. Of dat iedereen op iedereen ging letten of de ander de Nationale Rouw en het Fijngevoel wel in acht nam, om vervolgens over te gaan tot de Verplichte Haat Jegens Poetin.

Een week geleden kwam ik 's avonds terug "in de wereld" van de uitvaart van mijn zwager en het vertoeven met mijn zus en nicht. Ik las dat Nederland "in diepe rouw" verkeerde, volgens minister-president Rutte. Hier botste de collectieve kitsch met het echte achterblijverdom van mijn naaste familieleden en mijzelf. Ook zonder dit gegeven zal ik waarschijnlijk niet meevibreren met het nationale gevoel. Een gevoel dat alleen beangstigend genoemd mag worden - geregisseerde hysterie die al ruim twaalf jaar rondwaart in een land dat ooit trots was op zijn gebrek aan nationale trots (wat op zich natuurlijk zeer dubbelzinnig was).

(Illustratie: een geleende foto van het strand van Koudenhoorn in rustige tijd. Ik moet het een en ander aan eigen foto's hebben maar die bevinden zich op andere computers).

Boomomzoomd water bedekt met populierenpluis. Verboden uitzicht nu

23 juli, 2014

Chris Hedges & Noam Chomsky

Een gesprek tussen de spraakmakendste anarchisten van de VS van dezer dagen: Chris Hedges en Noam Chomsky.

deel 1


deel 2


deel 3

[Gedeeltelijk transcript]

22 juli, 2014

Eko-kristalsuiker?


Sugar blues< Clyde McCoy Kristalsuiker is dodelijk, ik ben opgegroeid met het idee. Tot het laatst stond er een bus met zwart deksel, de kleur die de dodelijkheid moest symbolisren, op de plank in mijn ouderlijk huis. Dodelijk althans voor mijn moeder, die sinds haar zesendertigste diabetes had. Daarnaast was er in latere jaren gezondetenfee Antonia, die altijd op de bres stond om te waarschuwen tegen kristalsuiker. Het was een puur chemisch product, vergif - als ik een bloedneus had kwam dat door mijn suikerconsumptie, en allerhande andere lichamelijke klachten waren hier ook toe terug te voeren, vond zij. Hiermee lijkt het of ik haar negatief afschilder, maar dat is geenszins mijn bedoeling, zij is mij altijd dierbaar geweest - en nu, uit curiositeit een zak kristalsuiker gekocht hebbend met het EKO-keurmerk vraag ik mij af: verkoopt zij dit nu ook in haar gezond-etenwinkel? Iedereen heeft zijn/haar prijs op het punt van concessies. Ik heb de zak gekocht in een "gewone" supermarkt, ook het merk is dat van een dekmantel van de Suikerunie. Wat is EKO-suiker eigenlijk?
Een zak kristalsuiker voorzien van een "eko" logo maakt de suiker in het geheel niet gezonder, of minder slecht voor de tanden, dan een zak zonder dat keurmerk.

Duidelijk genoeg wat het niet is - maar wat is het wel? Niet dat de Volkskrant een betrouwbare krant is, maar deze afweging kan iets waard zijn.

Maar goed, zelf metformineslikker en mede-huishouden-beheerder voor een gediplomeerd diabete haal ik het nog maar zeer zelden in huis, dus voor het goede ekologische gevoel mag het wat meer kosten...

21 juli, 2014

Ontwaak voor de anarchistische openbaring

Paul Cudenec's The anarchist revelation zou ik willen omschrijven als een dans naar de conclusie die al besloten ligt in de ondertitel: Being what we're meant to be. Een dans grotendeels aan de hand van citaten. De openbaring is zo oud dat zij nieuw zal lijken, de uitgangspunten van het anarchisme zijn zo inherent aan het mensdom dat ze alleen daardoor al uit zicht geraakt zijn. Maar er komt een moment van metanoia, de geestelijke omwenteling, de bewustwording, als de revolutie er is zullen de revolutionairen er vanzelf zijn.

Tolstoj en Landauer zijn zijn getuigen, en Herbert Read en Derrick Jensen, naast de bekendste Grote Organisatie-namen. Ook Herbert Marcuse blijft in de buurt. Verder weg lijken Jung, Jaspers, Guénon, Spengler, Idries Shah en de mystiek in het algemeen. Het is om deze reden dat ik Paul heb uitgenodigd voor ASIRA en de "draad" over religie en anarchisme bij het Anarchist Studies Network. Hem een geestverwant noemen zou ik bijna beledigend vinden, het is een beladen woord. Ik hoop er spoedig verder op in te gaan naar aanleiding van het alweer verschenen vervolg.
En ja, iedereen wordt geboren als anarchist, het wordt er alleen steeds vroeger en harder uitgeslagen door een door geldficties sn hebzucht beheerste "beschaving".

- Paul Cudenec, The anarchist reveelation: being what we're meant to be. S.l., Winter Oak Press, 2013.