28 maart, 2015

Ik wil niet van je houden...

Redelijk toevallig, maar ja wat is toeval - meer jarenzeventignummers waar men ABSOLUUT niet mee kan aankomen. Schuldige genoegens...

You got me anyway, Sutherland Brothers and Quiver (whoever he or she may be)


The arms of Mary - die kan ik toch alleen in de versie van de Everly Brothers plaatsen


Magic man, Heart. O ja, ik weet weer waarom ik er tot in 1976 een snor op nagehouden heb (daarna werd mijn haar toch ook korter)

27 maart, 2015

Zeilen in vervreemding

Een stroomstoring in Noord-Holland en Flevoland dwingt ons tot eerder vertrek met de bus naar Driehuis. Op de beginhalte staat een bus die 999 filmt. De langslopende chauffeur steekt twee vingers op waaruit ik opmaak dat het toch de lijn is die wij moeten hebben. "Bent u 82?" vraag ik voor de zekerheid. "Nee, nog niet". Maar hij is wel de man die lijn 82 laat rijden.
Ik denk aan het voorbeeld dat Ernest Mandel eens noemde om te illustreren wat "vervreemding" inhoudt (men zou het eigenlijk ook reïficatie kunnen noemen): de serveerster die zegt "O nee u bent de Duitse biefstuk met sla". Houd mij niet aan het precieze menu.
Ik glimlach een beetje.

*

Het was net iets te veel. Wij hadden een kaart gekregen, maar in wat de ontvangsthal bleek te zijn, niet de ruimte voor de uitvaartplechtigheid, zat niemand die wij kenden. De andere familieleden. Die, en de naastbestaanden, natuurlijk ook familie, kwamen tot slot apart binnenlopen en waren geroepen als eersten achter de kist de heuvel op te lopen.

In een bepaald opzicht word ik weer negentien of daaromtrent, en komt de herinnering aan de plaaggeest van verjaardagen en dergelijke familietreffens boven. Hoezo, heeft mijn naamgenoot iets met Morning has broken? In de nabeschouwingen wordt hij als geïnteresseerd in het monastieke bestaan en het boeddhisme geschilderd. Een koan wordt voorgelezen. Dit is niet de man die mij voor mijn verjaardag Paul Rodenko's verhalen uit Duizend-en-een-nacht heeft gegeven benevens de Kama Soetra, ter lering. Of zo'n leuke pen die het afgebeelde meisje uitkleedt als je hem verticaal houdt. (Heb ik die nu weggegooid bij het leegmaken van mijn ouderlijk huis vier jaar geleden?) Dit alles begeleid met quasi-bezorgde vragen aan mijn moeder, waar ik bij ben: heeft hij nou al verkering?
Staat er niets tegenover? Op dit moment niet en ik vermoed dat er dan niets tegenover zal kunnen komen staan. Een gevoel van diepe vervreemding ten aanzien van het schamele restant van mijn familie, en ik weet niet of ik met de verklaring van mijn zus kan instemmen: problemen met de hooggeschooldheid van haar man, nog maar acht maanden geleden overleden - wat haar het excuus geeft weg te gaan, de herinnering aan die uitvaart is te vers - en mij, die van mijn vrouw kan nauwelijks zelfs bekend zijn - maar goed, ik twijfel of dit nou echt de verklaring is. Dat mijn zwager zich nogal gereserveerd opstelde tegenover platte grappen zal eerder een rol gespeeld hebben. Hoe moeilijk de omgang met hem op zijn beurt was, hier hadden we een raakpunt. Ik weiger te geloven dat dit iets met opleiding te maken heeft.
De mogelijke diepte van mijn oom is voor mij verborgen gebleven.

Net iets te veel uitsluiting op dit afscheid, reden om niet mee te gaan naar de "toost op zijn leven" aan het strand. Een leeg gevoel dat verdriet om iets anders oproept.
Zeil heen naar de einder, André.

26 maart, 2015

Grondslagen en kenmerken van het fascisme vragen nog steeds om onderzoek

In 1970 verscheen, uitgegeven door De Vrije de brochure Fascisme - grondslagen en kenmerken door Hans Jar. De wonderlijke achternaam werd gevormd door de initialen van Johan Anton Ramaer, Hans Ramaer dus. Hij gebruikte zijn eigen naam niet om zijn werk als redacteur van een vaktijdschrift niet in gevaar te brengen. Blijkbaar kwam de hoofdredacteur er achter dat hij onder pseudoniem schreef in een anarchistisch blad en hij kreeg te horen dat hij gewoon voor zijn mening moest uitkomen. Andere tijden?
In 1970 bestond de actualiteit uit regimes in Portugal en Spanje, die evenwel "overblijvers" waren uit de tijd van de opkomst van het fascisme. Griekenland en Zuid-Afrika waren er bij gekomen, en het beeld in Latijns-Amerika was diffuus.

Opvallend is dat misschien wel dat Hans de belangrijkste contemporaine anarchistische bijdrage aan de analyse van het fascisme, Rudolf Rocker's Nationalisme en cultuur (ik gebruik maar de in het Nederlands vertaalde titel) buiten beschouwing laat in de brochure. Ik kan niet meer vragen of dit - waarschijnlijk is dit het geval - voortkwam uit onbekendheid met dit boek op dat ogenblik. Andere, meestal meer recente, komen aan de orde, naast bronnen uit de fascistische hoek zelf.

Wat voor het heden belangrijk is is het nationalisme, dat altijd neerkomt op racisme jegens speciaal uitgekozen "anderen". Een echo van veelgehoorde klachten van dezer dagen van de Nederlandse fascist Hylkema: "...aftappen van het bloed der natie door vaderlandlooze geldmagnaten." Quasi-antikapitalistische retoriek waarbij evenwel de particuliere eigendom van de productiemiddelen niet ter discussie staat. Het klagen over "graaiende bankiers" van thans wordt vaak voor "links" aangezien, maar het is een ernstig beperkte en in feite gevaarlijke vorm van kritiek. Waarbij gevoegd wordt dat de fascisten van deze dagen de omkering der waarden toepassen door speciaal de nazi's voor "links" te verklaren, vooral omdat zij zich nationaal-socialisten noemden, hetgeen nauwelijks verdere toelichting lijkt te behoeven. Hans over het toenmalige schijn-antikapitalisme:
De anarcho-sindikalistiese arbeiders doorzagen zeer snel dat het anti-parlementarisme, het anti-kapitalisme en het anti-bolsjewisme van de eerste fascisten van een andere sinjatuur was, dan het hunne.
[Terzijde: ik heb het niet meegemaakt dat de eindredacteur van De AS deze spelling bezigde of goedkeurde bij anderen. 1970, soms ver weg...]

Helaas zijn we wel degelijk toe aan hervatting of uitbreiding van de analyse van het fascisme, anno 2015, niet alleen van het historisch verschijnsel, ook als geschiedenis een discussie zonder einde(r) is. Mede met het oog op het tendentieel verval van de vroegere klasseverdeling in de imperialistische metropolen.
Het slotakkoord:
Hoe onverklaarbaar het fascisme zonder het 'idealisties element' ook is, het is op zichzelf nog geen verklaring ervoor. Het miskent de positie die de middengroepen en delen van de arbeidersklasse in de maatschappij innemen; een positie die gereflekteerd wordt in een ideologie die niet los gezien kan worden van de kapitalistiese waardenschaal.

25 maart, 2015

Het gevecht tegen de commercialisering van de universiteit

Er moet een ogenblik komen waarop de heersers hun bloedige listen hervatten tegen de opstand die plotseling uitbreekt op de universiteiten tegen de "vermarkting". Het verzet hier, aan de ideologische bron, is potentieel het gevaarlijkst, omdat de hegemonie ter discussie staat.
De knuppel er over heen, zoals vandaag in Amsterdam in de Spuistraat, het is beproefd bij het Bungehuis, ook in de Spuistraat trouwens, maar het "oogt" op zijn minst zwak. Zoals David Graeber onlangs zei in het Maagdenhuis: eigenlijk is deze strijd conservatief, maar hij moet gewonnen worden.

Enfin, vandaag is de campus van King's College aan de Strand in Londen bezet. De afgebeelde werkgroep ziet er inmiddels, het Maagdenhuis indachtig, vertrouwd uit.
Facebookpagina van de bezetting.

24 maart, 2015

Coos Huijsman

Het waren twee zwaar verwaarloosde lege panden aan de Prinsengracht en zij smeekten als het ware om betrokken, bewoond en hersteld te worden zoals het gebruikelijk aan het worden was. Een kleine kern van initiatiefnemenden wist genoeg mensen bij elkaar te brengen om het uit te gaan voeren. Hoe zij bij elkaar waren gekomen weet ik al niet meer, een bijeenkomst associeer ik met een van de drie keren in mijn leven waarbij ik ernstig dronken ben geweest (ja, dat was slechts drie keer in mijn bestaan).

De panden bleven evenwel woest en ledig en tenslotte was er een tweede ploeg bijeen. Een van hen was Coos, Zeeuwse studente aan de VU. Eindelijk, eindelijk, zomer 1975, zouden wij een voorkraak gaan uitvoeren om te kijken in wat voor staat de panden waren - ook dat was zo de praktijk.
Een dag voor de dag waarop dit zou gebeuren zag Coos "mannetjes" voor de deur en binnen in het huis. Zij belde mij op om deze waarneming door te geven en wij moesten tot de treurige slotsom komen dat het er dan niet van zou komen. Even in elkaars armen uithuilen langs de draad.

Ergens in de jaren tachtig bracht ik tegen haar ter sprake dat wij nog samen een pand zouden zijn gaan kraken, een decennium eerder. Zij moest even geholpen worden en zei toen: "Dat was geen kraken, dat was om te wonen." Dat was schrikken.

Een kleine dertig jaar verder, bij het jubileum van De AS, nog maar twee jaar geleden, waren we, mag ik vaststellen, allebei toch wel volwassen. Zij keek met verwondering terug op het citaat dat ik tegen haar herhaalde. Herinneringen en een heden. Een volgende ontmoeting zit er niet meer in. Zij is 20 maart jongstleden overleden in Vlissingen, waar zij alweer jaren terug was.
Rust zacht, Coos, en die twee huizen, die blijven van ons.

In afwachting van mei - Montréal, Maagdenhuis, Macedonië

In Montréal ligt nog sneeuw dus aangenaam zal het niet zijn om de straat op te gaan, maar studenten demonstreren met vele duizenden tegen het afknijpen van de universiteit. Ook elders in Canada wordt gedemonstreerd en bezet.
De cirkel sluit: in het Maagdenhuis worden rode vierhoekjes gedragen en uitgedeeld, ter herinnering aan en uit bewondering voor de acties in Québec van 2012, en nu worden deze hervat, voorjaar 2015.

In de publiciteit wel, in het echt niet: Nederland is niet de eerste dit jaar en dit actieseizoen - die eer komt in Europa Macedonië toe.

23 maart, 2015

Lentebeeld 2015 - geel zijn de velden

Narcissen doen hun best
Tonderzwammen op beuk
...en op een wilgestobbe
Als het klein hoefblad een echte vroege lentebode: de bosanemonen zijn er weer

22 maart, 2015

Seyfo honderd jaar

De honderdste verjaardag van de genocide tegen de Armeniërs en Syrisch-orthodoxen, in de onderstaande film Assyriërs genoemd. Degenen die naar het zuiden vluchtten, naar Aleppo, Mosoel en elders, maken nu weer vervolging, verwoesting en moord mee.

21 maart, 2015

De vlam die nog nooit zo helder heeft gebrand

Vroeg in 1973, een periode waar ik maar zelden op terugkom.

Silver machine, Hawkwind. De absurde figuurtjes van de kindertelevisie verhogen het psychedelische effect.


Dream on, Aerosmith


Murder man, John Otway & Wild Willy Barrett. Deze kan ik bijna eindeloos opnieuw opzetten.

De dagen van koloniale concentratiekampen in West-Europa: 1971

Een film die de "troubles" tot thema heeft '71 noemen lijkt mij een juiste beslissing. Het was het keerpunt in de opstand voor wat men burgerrechten noemde in de zes graafschappen die deel waren gebleven van het Verenigd Koninkrijk. In augustus 1971 besloot het Britse regime over te gaan tot internering zonder proces of aanklacht van meer dan driehonderd "verdachten", het leger werd ingezet en dit was het probate middel om het tot dan toe bijna slapende Iers Republikeinse Leger actief tot de beschermer van de voor rechten strijdende katholieken te maken.

De Independent Labour Party heeft een dossier opgesteld over de interneringen waaruit hier belangrijke onderdelen zijn gepubliceerd. Ik meen dat ik nog een partijtje van deze boeken moet hebben ergens, aangezien op zeker moment de distributie ervan in Nederland bij mij terechtgekomen is. Niet aandringen alstublieft.

Is de afstand in tijd groot genoeg om een thriller te bouwen rond de toen door het koloniale regime gecreëerde situatie? De burgerrechten zijn geregeld, het historisch compromis tussen de steile protestanten en de politieke vleugel van de IRA is gesloten. Ik ben benieuwd of de film Nederland haalt.


Trailer van '71.